» Đời Sống

26-08-2017 | 08:44 (3446 lần truy cập)

Hãy mở lòng với trẻ tự kỷ

“Tự kỷ” là một thế giới trẻ thơ thật khác, và cần lắm sự nhận thức đúng đắn cùng sự sẻ chia từ cộng đồng. Mở lòng với trẻ tự kỷ, cũng là tiếp thêm sức mạnh, niềm tin cho các bậc phụ huynh có con mắc chứng tự kỷ trên hành trình gian nan giúp con hòa nhập cộng đồng.


»Mô hình trồng màu thu nhập cao, lại không sợ ngập»
»“5 không, 3 sạch” khơi mạch nông thôn mới»
»Cầu “3 không” tiềm ẩn nguy cơ tai nạn»
»Quy hoạch và quản lý đất đai, cảnh quan đô thị: Những bất ổn và chậm khắc phục!»
»“Có bệnh thì đến Hưng Bình Tự ”»

Người mẹ trẻ ngồi đối diện cùng cậu con trai 5 tuổi, trước mặt là 2 cái rổ với các các thanh gỗ màu xanh, đỏ. Chị cầm thanh gỗ để con trai lần lượt bỏ vào từng cái rổ theo thứ tự trái, phải. Những việc ấy tưởng chừng đơn giản, nhưng đó là biết bao kiên nhẫn, biết bao công sức để cậu bé nhận thức, phân biệt được đâu là trái, đâu là phải. Và để cậu bé ngồi yên học bài, cũng đã là một sự cố gắng không ngừng nghỉ của người mẹ. Chị D. (Phường 5, TP. Cà Mau), người mẹ kiên trì ấy, chia sẻ: Mỗi lần dạy con học, chị rớt cả nước mắt, nhưng không được nhượng bộ với con, đến nỗi thoạt nhìn vào tưởng chị bạo hành trẻ. Bởi trẻ bị tự kỷ thường có khả năng tự vệ rất cao, không cho người khác xâm nhập vào thế giới của mình, thường chống trả quyết liệt.

Vẫn có quá nhiều người chưa hiểu đúng về chứng tự kỷ, thậm chí cả những phụ huynh. Như trường hợp anh T., có con mắc chứng tự kỷ nhẹ, nhưng do kém hiểu biết nên trong quá trình can thiệp sai dẫn đến tình trạng bé có rất ít hành vi. Hay trường hợp chị D., phát hiện con mình mắc chứng tự kỷ chỉ vài tháng trở lại đây khi thấy khả năng ngôn ngữ của con không được như những đứa trẻ cùng trang lứa, chị đã đưa con đi khám thì phát hiện bé bị dính thắng lưỡi nên chậm nói. Thế nhưng, tất cả không dừng lại ở đó vì khả năng giao tiếp của bé cũng hạn chế, vì thế chị đã can thiệp bằng giáo dục và mặc nhiên không nghĩ đến chứng tự kỷ.

Theo nhà văn Nguyễn Thị Việt Hà, người phát ngôn cho Mạng lưới Tự kỷ Việt Nam (VAN), biểu hiện của những trẻ bị chứng tự kỷ là không có cảm giác về định hướng, không tập trung vào một cái gì vì quá nhiều thông tin chạy đến một lúc. Ngoài ra, trẻ bị chứng tự kỷ thường không có cảm giác đau, không buồn ngủ, không phân biệt được ngày và đêm; có trẻ rất năng động, có những trẻ lại thụ động không nói chuyện với ai, khi giao tiếp không nhìn vào mắt người đối diện, kể cả bố mẹ; trẻ tự kỷ thích chơi lặp đi lặp lại một món đồ chơi hay một trò chơi. Nếu có người can thiệp bắt bé thay đổi, bé sẽ cáu gắt.

Những triệu chứng đầu tiên xuất hiện rất sớm, thường trước 3 tuổi, với những dấu hiệu báo động như: Không đáp ứng với tên gọi, mặc dù thính lực của trẻ bình thường; không tiếp xúc mắt; không biết chỉ bằng ngón trỏ; chậm nói; thích chơi một mình; có hành vi rập khuôn, lặp đi lặp lại. Việc can thiệp sớm cho trẻ trước 3 tuổi cũng mang lại kết quả khả quan, vì não của trẻ dễ được uốn nắn trong 3 năm đầu đời. Với trẻ mắc chứng tự kỷ, chỉ có can thiệp bằng giáo dục mới tiến bộ được, chứ không can thiệp bằng y học. Cho nên, chứng tự kỷ ở trẻ không phải là bệnh.

Tiếp xúc với những phụ huynh có con mắc chứng tự kỷ, cuộc trò chuyện không ít lần gián đoạn vì những cảm xúc nghèn nghẹn. Với họ, đó là hành trình đầy gian nan để bước cùng con đi về phía trước. Anh T. (Phường 5, TP. Cà Mau) chia sẻ: “Khi thấy con có những dấu hiệu khác thường, chúng tôi đưa cháu đi khám tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP. Hồ Chí Minh, bác sĩ cho biết cháu mắc chứng tự kỷ. Thế là, tôi quyết định nghỉ việc để ở nhà cùng con học”. Niềm vui duy nhất của anh là ban đêm được nhìn thấy con ngủ yên giấc, thấy con bập bẹ gọi ba, kêu mẹ chứ không còn thốt ra những âm thanh vô nghĩa.

Những gia đình có con mắc chứng tự kỷ thường sợ nhiều người biết, vì họ sợ ánh nhìn và định kiến của xã hội. Tâm sự với các người mẹ có con mắc chứng tự kỷ, đa phần họ đều muốn cho con đến trường học cùng bạn bè, chỉ cần các trường nhận dạy khoảng 1 giờ/ngày là đủ; nhưng thực tế, khi biết tình trạng các trẻ “đặc biệt” này, các thầy cô đều lắc đầu từ chối nhận.

Trẻ mắc chứng tự kỷ cần được thương yêu, chăm sóc, phải can thiệp từ thấp đến cao. Hiện nay, không có liệu trình điều trị cho những bé mắc chứng tự kỷ. Tự kỷ ở trẻ không thể hết trong ngày một ngày hai, mà đi theo các bé đến hết cuộc đời. Vậy nên, hãy nhìn nhận, can thiệp sớm để cải thiện cho bé được hòa nhập, được sống cuộc sống bình thường như những trẻ em khác.

Xin trích lời của Nhà văn nguyễn Thị Việt Hà để kết cho bài viết này: “Tự kỷ không có tội, những đứa trẻ mắc bệnh tự kỷ cũng không có tội. Và chúng ta, những người chưa biết gì về bệnh tự kỷ, cũng không có tội. Chúng ta hãy mở lòng mình ra. Hãy đón nhận những đứa bé có cuộc sống không được bình thường như mình, cho trẻ cơ hội để trẻ hòa nhập. Chỉ cần bạn mỉm cười thôi, làm giống như những gì mà các bạn nhỏ làm thôi, không cần phải ôm lấy, phải mang đến điều kỳ diệu gì đến cho trẻ, không cần phải cho trẻ bánh để ăn, như thế đã là sự thấu hiểu khiến trẻ hạnh phúc lắm rồi”.

THIÊN KIM