» Xã Hội

21-06-2018 | 08:18 (373 lần truy cập)

Những “lỗ hổng” trong quản lý đất công

Kỳ cuối: Lãng phí “đất vàng” giữa lòng thành phố

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Cà Mau, mà tập trung chủ yếu ở TP. Cà Mau, với nhiều dự án lớn được giao đất nhưng không thông qua đấu giá. Dư luận đặt câu hỏi việc làm trên liệu có vi phạm quy định của pháp luật, cụ thể là Luật Đất đai năm 2013, cũng như các Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017? Cùng với đó, việc chưa thu được tiền từ việc giao đất, cho thuê đất trong thời gian dài, đã làm mất đi giá trị tài nguyên đất, gây thất thoát lớn nguồn ngân sách, nhất là khi nguồn lực địa phương còn hạn chế, nhu cầu đầu tư các công trình cấp bách còn rất lớn…


»Trở lại xã “5 không”»
»Nguy hiểm rình rập khi cầu bị sập nhưng chậm khắc phục»

5 năm, chưa thu được tiền giao đất, cho thuê đất

Là khu đất nằm giữa trung tâm TP. Cà Mau, thuộc Phường 5, có mặt tiền thông ra tuyến đường Trần Hưng Đạo, vốn rộn ràng về dịch vụ - thương mại bậc nhất ở thành phố, Khu dân cư hồ, chợ Phường 5 được ví là khu “đất vàng”, nhiều nhà đầu tư để mắt đến. Tháng 9/2014, được giao nhiệm vụ, Sở Xây dựng tổ chức lựa chọn chủ đầu tư và ngày 14/11/2014, Sở ký kết Hợp đồng số 01/2014 với nhà đầu tư, giao tổng diện tích 23.385,5m² cho Công ty Thương mại địa ốc Hoàng Tâm làm chủ đầu tư, thực hiện Dự án Khu dân cư hồ, chợ Phường 5, hay còn gọi là Khu mua sắm Hoàng Gia.

Tại thời điểm giao đất và cho thuê đất (năm 2015), theo Bảng giá đất các loại năm 2015, giá trị khu đất trên được xác định hơn 43,5 tỷ đồng, còn nếu xác định theo Bảng hệ số điều chỉnh giá đất năm 2015 thì lên con số trên 68 tỷ đồng, do đó thuộc diện phải xác định giá đất cụ thể. Đất vàng không qua đấu giá, nhằm nâng cao giá trị, tăng nguồn ngân sách địa phương, mà đến nay tỉnh cũng chưa thu được một đồng nào từ cho thuê đất, giao đất đối với nhà đầu tư này.

Khu “đất vàng” nằm ngay giữa Phường 2 - phường trung tâm TP. Cà Mau, được quy hoạch kinh doanh rạp chiếu phim và nhà sách vào năm 2009, rồi được điều chỉnh thành khu kinh doanh dịch vụ - thương mại vào năm 2014, nhưng đến nay vẫn để hoang, sử dụng để… giữ xe.

Nguyên nhân được cho là ngay từ đầu, theo phương pháp so sánh, đơn vị tư vấn độc lập là Trung tâm Dịch vụ tài chính công xác định giá trị khu đất trên 103 tỷ đồng. Qua nhiều lần xác định lại giá trị khu đất thông qua phương pháp thặng dư, của cùng đơn vị tư vấn đã đưa ra Chứng thư vào ngày 23/9/2017, với giá trị khu đất từ trên 73 tỷ đồng thì bất ngờ giảm xuống còn trên 31 tỷ đồng vào ngày 30/3/2018. Hiện, 2.774,4m² đất thương mại nơi đây sau thời gian hoạt động không hiệu quả đã được chủ đầu tư sử dụng vào mở xưởng may gia công.

Được biết, chủ đầu tư khu đất này là ông Nguyễn Hoàng Tâm, đồng thời là Chủ tịch thành viên Công ty TNHH May xuất khẩu Cà Mau (đã khởi công và bỏ hoang dự án từ tháng 5/2017), cũng là ông chủ của Khu đô thị mới Hoàng Tâm (xây dựng dở dang trong thời gian dài). Với những gì đang diễn ra tại cả 3 nơi mà ông Hoàng Tâm đang làm chủ đầu tư, xem ra, việc thu được tiền giao đất, thuê đất tại Dự án Khu dân cư hồ, chợ Phường 5, sẽ đối mặt với khó khăn.

Khu đất đẹp, đắc địa, không được phát huy

Đối diện với Khu dân cư hồ, chợ Phường 5 là hồ Vân Thủy, nơi có vị trí đẹp, đắc địa, nhưng đến nay, giá trị khu đất này chưa được phát huy đúng mức, làm cho cảnh quan thành phố bị hạn chế cũng như chưa tạo nguồn thu lớn cho ngân sách địa phương. Trên cơ sở Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 vào ngày 25/3/2013, khu đất này được tỉnh cho thuê đất, giao đất đối với Công ty CP Du lịch - Dịch vụ Minh Hải để thực hiện Dự án Điểm du lịch hồ Vân Thủy vào ngày 30/6/2014, với diện tích 80.238,0m², được cấp Giấy chứng nhận đầu tư lần đầu vào 30/9/2014, thời hạn hoạt động dự án 49 năm, tiến độ thực hiện dự án từ 2015 - 2019. Do có nhiều vướng mắc trong quy hoạch, đo đạc cũng như những thay đổi từ đơn vị thuê đất mà dự án đã có nhiều điều chỉnh. Theo đó, đến thời điểm này, địa phương vẫn chưa thu được tiền giao đất, cho thuê đất. Ngày 5/4/2018, Sở Tài nguyên và Môi trường kiến nghị UBND tỉnh xem xét yêu cầu Công ty có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với phần đất đã được tỉnh cho thuê, tính từ ngày sử dụng đất trong giai đoạn từ năm 2014 - 2017. Đến thời điểm này, sau nhiều lần “kỳ kèo”, Công ty đã thuê toàn bộ diện tích đất và mặt nước tại đây theo Đồ án điều chỉnh quy hoạch chi tiết được cấp thẩm quyền phê duyệt vào ngày 19/10/2017. Theo đó, tổng diện tích tại khu vực này được đo đạc ngày 17/1/2018 có diện tích 79.087,7m², trong đó diện tích xây dựng các khu chức năng, kể cả công trình sàn trên hồ là 25.487,32m².

Chỉ cách UBND Phường 8 khoảng 500m, nằm ngay trên trục đường chính Nguyễn Tất Thành (Khóm 1, Phường 8, TP. Cà Mau), một căn nhà xây dựng bao chiếm hoàn toàn vỉa hè, vượt khỏi mốc lộ giới “có dấu hiệu di dời”, nhưng không được chính quyền cơ sở kịp thời ngăn chặn.

Gần 4 năm vẫn chưa lập thủ tục điều chỉnh dự án

Đối với Dự án đầu tư Khu phố Thương mại tại Phường 1, do Công ty Cổ phần Vincom rettail làm chủ đầu tư, nguyên nhân không tổ chức đấu giá đất, ngành chức năng cho rằng chỉ có một tổ chức là Công ty tham gia đấu giá nên đã tiến hành giao đất, cho thuê đất đối với đơn vị này. Tại Dự án Chợ Bách hóa thuộc Khóm 2 và Trung tâm Thương mại tổng hợp ở Khóm 3 (Phường 7), có tổng diện tích gần 9.000m², nguyên nhân không đấu giá quyền sử dụng đất mà giao đất, cho thuê đất được lý giải là do Công ty CP Dịch vụ Thương mại Cà Mau thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp. Tương tự là diện tích 10.462,83m² do Công ty CP Đầu tư Phát triển nhà Cà Mau thực hiện Dự án Khu phố thương mại Phường 8, cũng không được đấu giá quyền sử dụng đất, nguyên nhân đưa ra là do Công ty kế thừa doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp…

Trong diễn biến liên quan, khu đất thực hiện Dự án khu mua sắm Phường 2 (Số 12, đường Phan Chu Trinh), vốn được quy hoạch vào mục đích kinh doanh rạp chiếu phim và nhà sách thời điểm tháng 4/2009. Đến tháng 11/2014, khu đất này được tỉnh chấp thuận chuyển đổi mục đích thành kinh doanh dịch vụ thương mại. Gần 4 năm sau điều chỉnh mục đích sử dụng đất, tuy nhiên đến nay, Công ty CP Văn hóa tổng hợp Cà Mau - chủ đầu tư dự án vẫn chưa lập các thủ tục điều chỉnh dự án theo Luật Đầu tư và thủ tục đất đai theo quy định. Được biết, hiện Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh đang thực hiện thanh tra việc quản lý, sử dụng đất đối với Công ty tại Dự án này.

Khu “đất vàng” hồ Vân Thủy có nhiều lợi thế từ điều kiện tự nhiên, được giao cho nhà đầu tư từ rất lâu, nhưng không được phát huy, để người dân lấn chiếm, làm cho vẻ mỹ quan nơi đây thêm nhếch nhác.

Lời kết

Bài viết 5 kỳ về thực trạng lỏng lẻo trong quản lý đất công đã dẫn đến những “lỗ hổng”, kéo theo những hệ lụy: Lấn chiếm, tranh chấp, mua bán… Tình trạng này đã phần nào cho thấy vai trò và trách nhiệm của đơn vị, tổ chức được giao đất hay cơ quan quản lý chuyên ngành, chính quyền địa phương, cơ sở… còn nhiều hạn chế; dẫn đến những sai phạm, để lại hậu quả khó khắc phục trong thời gian ngắn, nguy cơ xảy ra “điểm nóng”.

Ngay như việc để người dân lấn và chiếm dụng vỉa hè, hành lang lộ giới, hành lang an toàn giao thông vì mục đích và quyền lợi cá nhân đã có thể đánh giá năng lực và trách nhiệm chưa cao, còn buông lỏng địa bàn của chính quyền cơ sở trong quản lý đất công.

Trong khuôn khổ bài viết không thể liệt kê hết, cũng như nêu ra tất cả những tồn tại trong quản lý, sử dụng đất công, nhất là những sai phạm, nhưng qua đây chúng tôi mong muốn góp tiếng nói chung để cơ quan quản lý có sự chủ động, vào cuộc tích cực trong việc lập lại trật tự quản lý đất công, nhất là khi tỉnh đang tiến hành thực hiện Đề án quản lý đất công, để giá trị tài nguyên đất được phát huy, làm lợi cho ngân sách cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống, ổn định tình hình trong nhân dân.

TRẦN NGUYÊN