Cái Nước: Bài toán về quản lý nuôi tôm công nghiệp

Những tháng đầu năm nay, diện tích nuôi tôm công nghiệp trên địa bàn tỉnh không ngừng tăng nhanh. Tuy nhiên, đây lại là điều đáng quan ngại, khi mà phần lớn diện tích tăng này xuất hiện ở những vùng nuôi ngoài quy hoạch, nếu không có giải pháp quản lý hiệu quả thì sẽ kéo theo nhiều hệ lụy khôn lường. Huyện Cái Nước là một trong những địa phương đang phải đối mặt với bài toán này. Bài 1: TÔM TĂNG GIÁ, NÔNG DÂN PHÁ VỠ QUY HOẠCH Cuối năm 2013 và những tháng đầu năm 2014, giá tôm nguyên liệu trên thị trường ổn định, người nuôi tôm công nghiệp có lãi cao. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nhiều hộ dân ở huyện Cái Nước ồ ạt đầu tư để nuôi tôm công nghiệp, với mong muốn được đổi đời. Điều này không chỉ làm phá vỡ quy hoạch chung của huyện mà còn dẫn đến nhiều hệ lụy.

Theo quy hoạch, đến năm 2015 huyện Cái Nước có 5 xã nằm trong đề án phát triển nuôi tôm công nghiệp (NTCN) tập trung, gồm: xã Lương Thế Trân, một phần của xã Hưng Mỹ, Hòa Mỹ, Tân Hưng và xã Đông Hưng. Thế nhưng, bước sang đầu năm 2014, mô hình NTCN đã lan rộng ra địa bàn 11 xã, thị trấn và trở thành phong trào. Nhiều nơi trong huyện, nhà nhà đua nhau thuê cơ giới đào ao NTCN.

Ngành chức năng huyện kiểm tra tình hình sản xuất của nông dân.

Xã Tân Hưng Đông là một trong những địa phương có diện tích NTCN tự phát lớn nhất huyện Cái Nước. Đến thời điểm này, toàn xã có gần 200ha diện tích đất sản xuất ngoài vùng quy hoạch đã được bà con nông dân áp dụng mô hình này. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là hầu hết số hộ NTCN tự phát đều trong tình trạng “hai không”: Không vốn và không nắm vững kỹ thuật. Anh Đặng Hùng Anh ở ấp Tân Phú, cho biết, gia đình có 3ha nuôi tôm quảng canh cải tiến, mỗi năm cho thu nhập trên 100 triệu đồng, nhưng đời sống kinh tế gia đình chỉ tạm ổn và không có dư, nên khi thấy tôm nguyên liệu trên thị trường ổn định ở mức cao và nhiều hộ dân nơi đây đào ao NTCN, anh cũng làm theo. Lý giải rằng nếu mình không nuôi ngay bây giờ mà nười ta nuôi nhiều quá, nguồn nước bị ô nhiễm mình sẽ không nuôi được, nên phải tranh thủ nuôi cùng một lúc với bà con ở đây, anh nói: "Từ trước tới giờ chưa được tập huấn kỹ thuật, nhưng cũng có đi tham quan, học hỏi ở nhiều nơi rồi mới về đào ao nuôi, vì NTCN phải bỏ vốn đầu tư lên cả trăm triệu đồng, không tìm hiểu trước khi nuôi thì nguy hiểm lắm".

Theo tìm hiểu của chúng tôi, những hộ mới phát sinh NTCN trong năm 2014 hầu hết đều chưa được tập huấn về kỹ thuật nuôi tôm, mà chỉ học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, do đó luôn tiềm ẩn rủi ro trong quá trình nuôi. Thêm vào đó là khó khăn về tiềm lực kinh tế. Đề cập đến vấn đề này, ông Trần Văn Hoàng, ấp Hoàng Lân, xã Tân Hưng Đông, chia sẻ: "Theo tôi được biết, hầu hết những hộ NTCN ở đây vốn tự có không nhiều, chỉ khoảng 20%; 80% còn lại phải vay hỏi bên ngoài để đầu tư NTCN. Nếu giá tôm nuôi tiếp tục ổn định, thời tiết ủng hộ và không xảy ra dịch bệnh trên tôm nuôi, bà con nông dân nơi đây sẽ giàu lên một cách nhanh chóng. Ngược lại, tôm nuôi bị chết, không có vốn để tái đầu tư nuôi vụ tiếp theo, rồi nợ vay không trả được, thì đời sống bà con không biết sẽ thế nào".

Chính vì lợi ích tức thời của mô hình NTCN, nhiều hộ dân bất chấp rủi ro, phớt lờ ý kiến chỉ đạo của chính quyền địa phương. Một số khu vực vùng quy hoạch khép kín thực hiện mô hình sản xuất lúa - tôm kết hợp cũng được bà con đào ao NTCN. Điển hình là ở ấp Tân Bửu, xã Tân Hưng, đây là vùng quy hoạch khép kín sản xuất lúa tôm với diện tích 200ha, được Nhà nước đầu tư hàng tỷ đồng để nạo vét kênh mương thủy lợi, xây dựng cống ngăn mặn và trạm bơm phục vụ cho sản xuất luân canh lúa - tôm kết hợp. Thế nhưng từ đầu năm 2014 đến nay, diện tích NTCN nơi đây tăng lên từng ngày. Ông Nguyễn Văn Tâm, Trưởng Ban Nhân dân ấp Tân Bửu cho biết, đến thời điểm này trên địa bàn ấp có 16ha NTCN của 56 hộ dân.

Theo kết quả điều tra rà soát mới đây, huyện Cái Nước hiện có diện tích NTCN trên 1.500ha, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2013. Trong đó, có trên 500ha ngoài vùng quy hoạch và hiện nay còn nhiều hộ đang thuê cơ giới đào ao đầm để thả nuôi, dự báo từ nay đến cuối năm diện tích NTCN sẽ còn tăng lên. Ông Nguyễn Thanh Giảng, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện: "Việc tự phát NTCN ngoài quy hoạch mang lại nhiều hệ lụy: Thủy lợi, điện, giao thông và kỹ thuật... chưa đáp ứng nhu cầu phục vụ cho bà con nông dân nuôi tôm theo hình thức công nghiệp".

Qua đây cho thấy, khi giá tôm nguyên liệu ổn định, bà con nông dân quyết tâm, nỗ lực trong lao động sản xuất để nâng cao thu nhập, làm giàu là hết sức trân trọng và đáng được biểu dương. Tuy nhiên, tình trạng sản xuất tự phát chạy theo phong trào, vì lợi ích trước mắt mà không đảm bảo các điều kiện phát triển bền vững là vấn đề đáng báo động. Bởi một khi diện tích NTCN tự phát tăng nhanh, kết cấu hạ tầng không đảm bảo thì rất dễ dẫn đến rủi ro. Thêm vào đó, giá tôm nguyên liệu phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường thế giới, một khi cung vượt cầu sẽ bị rớt giá, người nuôi tôm bị thua lỗ, dẫn đến sản xuất bị đình trệ và đời sống bà con nông dân sẽ bị ảnh hưởng. Mặt khác, khi NTCN tự phát không theo quy hoạch, làm cho ngành chức năng khó quản lý và kiểm soát; tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh xảy ra trên tôm nuôi, làm ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất của địa phương và trong khu vực.
Ý kiến bạn đọc
    • Báo ảnh - Cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh - Tiếng nói của Nhân dân Cà Mau
      Giấy phép số 55/GP-TTĐT cấp ngày 18/3/2011
    • Tổng biên tập: Lê Nguyễn
    • Tòa soạn và trị sự: Số 57AB Phan Đình Phùng - TP. Cà Mau - Cà Mau
    • Điện thoại: +84 (290) 3822062/ 3822065/ 3831925
    • Fax: +84 (290) 3822060
    • Email: bientapdatmui@yahoo.com.vn