Bờ biển Cà Mau:
Đông - Tây sạt lở quanh năm!

Ông Tô Quốc Nam, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) vừa cho biết, tuyến bờ biển Tây hiện nay cơ bản ổn định, tuy nhiên bờ biển Đông đang sạt lở nghiêm trọng, đặc biệt có những nơi sạt lở mạnh với tốc độ từ 80 - 100m/tháng. Tại cửa biển Hố Gùi (Năm Căn - Đầm Dơi) hiện đang sạt lở rất nghiêm trọng, tốc độ rất nhanh, từ 50m/tháng, tuy nhiên do đây chỉ là đất rừng, không có dân cư, nên chưa được áp cơ chế khẩn cấp nhằm thực hiện các giải pháp công trình bảo vệ. Cứ thế, đất rừng tiếp tục biến mất.

Tuần qua, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường dẫn đầu đoàn công tác Trung ương khảo sát thực tế tình hình sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn tỉnh Cà Mau. Đoàn khảo sát tại cửa biển Vàm Xoáy, mũi Cà Mau (huyện Ngọc Hiển), sông Kinh Tắc (thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn).Tuần qua, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường dẫn đầu đoàn công tác Trung ương khảo sát thực tế tình hình sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn tỉnh Cà Mau. Đoàn khảo sát tại cửa biển Vàm Xoáy, mũi Cà Mau (huyện Ngọc Hiển), sông Kinh Tắc (thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn).

Gần 1.000 tỷ đồng ứng phó thiên tai ven biển

Thông tin từ Sở NN&PTNT, tính đến nay Cà Mau đã triển khai 24 dự án, công trình ứng phó thiên tai ven biển với chiều dài trên 28km với số tiền 950 tỷ đồng. Nhiều dự án, công trình đã phát huy hiệu quả, bảo vệ được vùng sản xuất nội đồng, gây bồi tạo bãi nhằm khôi phục đai rừng phòng hộ ven biển, tập trung chủ yếu trên tuyến bờ biển Tây. Hiện tỉnh tiếp tục triển khai các dự án trên bờ biển Tây với số tiền 60 tỷ đồng (nhu cầu còn thiếu 15 tỷ đồng), trong đó tiếp tục cải tạo và nâng cấp tuyến đê biển kiên cố, kè hộ đê…

Tuy được đánh giá là cơ bản ổn định, song trước diễn biến dị thường của thời tiết, nguy cơ vỡ đê biển Tây có thể diễn ra bất cứ lúc nào. Thực tế, đợt thiên tai vào đầu tháng 8 vừa qua tác động trực tiếp thân đê là một minh chứng rõ nhất. Hiện nhiều điểm tại tuyến đê trên địa bàn xã Khánh Bình Tây (huyện Trần Văn Thời) và Khánh Tiến (huyện U Minh) có nguy cơ sạt lở chân đê, các lực lượng hộ đê tiếp tục gia cố bằng nhiều biện pháp.

Đối với tuyến bờ biển Đông, do chưa được xây dựng đê biển hay kè hộ đê nên tình hình sạt lở tại đây đang diễn ra khá phức tạp, mức độ ngày càng nghiêm trọng. Suốt tuyến từ cửa biển Gành Hào (giáp với tỉnh Bạc Liêu), trải dài trên vùng ven biển của 3 huyện: Đầm Dơi, Năm Căn, Ngọc Hiển đến mũi Cà Mau, xuất hiện nhiều điểm sạt lở, nhất là tại Hố Gùi, Vàm Xoáy, Kênh Năm, Rạch Gốc… “Tốc độ sạt lở tại vùng bờ biển Đông đang diễn ra rất nhanh. Ngay như cửa Kênh Năm - Ngọc Hiển, nếu không được đầu tư nhằm thực hiện giải pháp kè bảo vệ bờ biển thì chỉ trong thời gian ngắn, sạt lở sẽ gây áp lực lên tuyến đường Hồ Chí Minh”, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tiến Hải nhận định tình hình.

Tại cửa Vàm Xoáy (xã Đất Mũi), sạt lở đã phá hủy nhà cửa, hạ tầng giao thông khá nghiêm trọng. Khu dân cư cứ lùi dần vào trong, cuộc sống người dân càng thêm khó khăn, vất vả. “Sạt lở ven biển, ven sông giờ không còn theo quy luật, theo mùa mà diễn ra quanh năm, nguy cơ càng về sau diễn ra một cách bất thường, thiệt hại càng cao. Chúng tôi luôn trong tâm thế chủ động ứng phó, tuy nhiên nguồn lực hạn chế nên chưa thể ngăn chặn được, cuộc sống dân cư và sản xuất chưa thể ổn định”, ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nêu thực trạng.

Dù đã đầu tư gần như hoàn chỉnh, từ việc nâng cấp và cải tạo lại tuyến đê biển kiên cố, kè hộ đê…, tuy nhiên đê biển Tây Cà Mau vẫn luôn trong tình trạng bị vỡ bất cứ lúc nào, bởi thiên tai gần đây luôn diễn biến dị thường, bất ngờ.Dù đã đầu tư gần như hoàn chỉnh, từ việc nâng cấp và cải tạo lại tuyến đê biển kiên cố, kè hộ đê…, tuy nhiên đê biển Tây Cà Mau vẫn luôn trong tình trạng bị vỡ bất cứ lúc nào, bởi thiên tai gần đây luôn diễn biến dị thường, bất ngờ.

10 năm, mất khoảng 1.733ha đất rừng

“Trước thực tế mang tính cấp bách, Cà Mau đã ban bố tình hình khẩn cấp sạt lở bờ biển Đông và sạt lở bờ sông tại 8 vị trí xung yếu, cấp bách với trên 25km cửa biển, bờ biển và hơn 1,2km bờ sông sạt lở cần khẩn cấp xử lý. Tỉnh cũng vừa có tờ trình gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư về việc hỗ trợ kinh phí xử lý khẩn cấp các vị trí sạt lở đặc biệt nguy hiểm trên địa bàn với số tiền trên 947 tỷ đồng”, ông Nguyễn Tiến Hải thông tin, đồng thời cho biết tình hình sạt lở vẫn đang tiếp diễn, càng nghiêm trọng hơn vào thời điểm cuối năm khi triều cường lên cao, bão có xu hướng dịch chuyển xuống phía Nam và nguy cơ đổ bộ vào Cà Mau. Tỉnh tiếp tục cập nhật những vị trí xung yếu, kiến nghị Trung ương cần khẩn cấp đầu tư thực hiện giải pháp công trình bảo vệ đất, bảo vệ rừng, bảo vệ cuộc sống dân cư…

Trong 8 vị trí xung yếu được tỉnh đề xuất như trên, có 7 vị trí sạt lở ven biển mang tính khẩn cấp. Theo số liệu thống kê trong 10 năm qua, tại 7 vị trí này đã mất 1.733ha đất rừng. Rừng phòng hộ rất xung yếu, xung yếu nhiều nơi đã không còn, sóng biển giờ đã tiến vào áp sát, phá hủy đất sản xuất của người dân vốn trước đây cách xa biển hàng kilomet. Hiện tỉnh đang triển khai 350m kè bảo vệ bờ biển tại cửa Rạch Gốc (thị trấn Rạch Gốc, huyện Ngọc Hiển) với số tiền 110 tỷ đồng và đang tiếp tục triển khai 140m kè còn lại, mới mong cơ bản ngăn chặn sạt lở, bảo vệ cửa biển, khu dân cư trung tâm huyện Ngọc Hiển. Đối với Dự án đầu tư xây dựng bờ kè chống sạt lở khu dân cư thị trấn Năm Căn (huyện Năm Căn), với chiều dài 1.256m, không những bảo vệ khu dân cư sinh sống tập trung với 492 hộ (2.460 nhân khẩu) mà còn giữ ổn định gần 5km đường giao thông bộ, trụ sở các cơ quan… cần được Trung ương xem xét ưu tiên đầu tư theo cơ chế khẩn cấp.

Khảo sát thực tế và đã thấy được tình hình, thấu hiểu những khó khăn, trăn trở của địa phương, trong buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Cà Mau tuần qua, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, ông Nguyễn Xuân Cường cho rằng, bờ biển Cà Mau bị ảnh hưởng nặng nề và dễ tổn thương nhất so với 28 tỉnh, thành ven biển cả nước, trước tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Nhiều nguồn vốn đầu tư, dù theo cơ chế, chính sách nào, thì việc bảo vệ sạt lở bờ biển, bờ sông cần vận dụng theo hình thức khẩn cấp. Chậm ngày nào thì chúng ta càng mất thêm đất, mất rừng, thiệt hại tài sản của người dân càng lớn hơn. Mà một khi đã mất thì việc khôi phục lại sẽ mất rất nhiều thời gian, tốn kém nguồn lực đầu tư. Đất rừng ven biển phải được giữ, bởi đó là lãnh thổ quốc gia; cái nào đã mất thì cần có giải pháp căn cơ khôi phục lại. Đối với các khu dân cư ven sông, cần xem xét di dời, nơi nào khẩn cấp thì cần hình thành kè để bảo vệ… “Trung ương quan tâm, sẽ có những cơ chế mới, địa phương cũng cần chủ động. Tất cả phải cùng hành động để giữ đất, giữ rừng, bảo vệ và đảm bảo cuộc sống của người dân”, Bộ trưởng khẳng định.

Cà Mau kiến nghị Chính phủ xem xét điều chỉnh mức độ phân cấp sạt lở đất ven biển theo Quyết định số 01/2011/QĐ-TTg, từ nguy hiểm nâng lên mức đặc biệt nguy hiểm, để áp dụng cơ chế xử lý khẩn cấp, nhanh chóng khắc phục được hậu quả, bảo vệ tài nguyên quốc gia. Xem xét cho tỉnh Cà Mau được áp dụng cơ chế ngân sách Trung ương cấp phát toàn bộ số vốn ODA đầu tư cho các dự án xây dựng đê, kè chống xói lở, gây bồi tạo bãi khôi phục rừng phòng hộ ven biển, ven sông ứng phó với biến đổi khí hậu. Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan tiếp tục xem xét kiến nghị của tỉnh Cà Mau về việc thí điểm cơ chế huy động vốn doanh nghiệp tham gia đầu tư các công trình chống sạt lở ven biển. Kiến nghị Ngân hàng Thế giới (WB) phối hợp cùng Chính phủ Việt Nam thống nhất cho tỉnh Cà Mau thực hiện cơ chế khẩn cấp đối với các dự án xây dựng kè cơ bản đã có chủ trương từ nguồn vốn của WB để khẩn trương khắc phục tình trạng sạt lở đê biển Tây.
Ý kiến bạn đọc
    • Báo ảnh - Cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh - Tiếng nói của Nhân dân Cà Mau
      Giấy phép số 55/GP-TTĐT cấp ngày 18/3/2011
    • Tổng biên tập: Lê Nguyễn
    • Tòa soạn và trị sự: Số 57AB Phan Đình Phùng - TP. Cà Mau - Cà Mau
    • Điện thoại: +84 (290) 3822062/ 3822065/ 3831925
    • Fax: +84 (290) 3822060
    • Email: bientapdatmui@yahoo.com.vn