Bất cập trong xử lý rác và nước thải tại các khu đô thị

“Hệ thống thu gom, xử lý rác sinh hoạt còn yếu kém; thiếu phương tiện thu gom, vận chuyển. Việc xử lý rác sinh hoạt của TP. Cà Mau và các huyện vận chuyển về thành phố phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà máy xử lý rác thải, nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ lớn về phát sinh ô nhiễm môi trường khi nhà máy ngưng hoạt động”, ông Đặng Hữu Lạc, Phó Giám đốc Sở Tài Nguyên và Môi trường (TN&MT) thông tin, tại Báo cáo số 2833/11/2016 trình HĐND tỉnh. Theo ông Lạc, việc thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt tại các vùng nông thôn hiện đạt khoảng 30%, phần lớn cũng chỉ theo hình thức chôn lấp, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường rất cao, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình xây dựng nông thôn mới tại các địa phương.

Ô nhiễm môi trường đang ngày càng nghiêm trọng trên các lĩnh vực.

CÔNG SUẤT NHỎ, GÁNH VIỆC XỬ LÝ RÁC THẢI QUÁ LỚN

Một điều đáng quan tâm hiện nay là các chủ nguồn thải chất thải nguy hại trên địa bàn chưa hợp đồng xử lý đúng thời gian quy định, vẫn tồn lưu tại kho chứa phân tán ở nhiều doanh nghiệp. Ông Lạc cho rằng, nguyên nhân là do địa phương chưa có cơ sở hoạt động trong lĩnh vực thu gom, vận chuyển, xử lý và tiêu hủy chất thải nguy hại, các doanh nghiệp phải tự hợp đồng với các đơn vị ngoài tỉnh nên còn gặp nhiều khó khăn.

Rác thải rắn sinh hoạt được phân loại mang đi chôn lấp tại Nhà máy xử lý rác TP. Cà Mau.

Về chất thải rắn trên lĩnh vực y tế, bên cạnh còn 4 đơn vị bệnh viện chưa xây dựng lò đốt, phải hợp đồng xử lý tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh và Bệnh viện Sản Nhi, chiếm 28,57%. Đánh giá của Sở TN&MT cho biết, chất lượng một số lò đốt hiện tại của các cơ sở y tế đang trong quá trình xuống cấp, không đạt yêu cầu về bảo vệ môi trường. Một điều đáng lưu ý, trong khi Trung tâm Y tế huyện Thới Bình có lò đốt với công suất lên đến 60kg/giờ (gấp đôi Trung tâm Y tế huyện U Minh) thì tại bệnh viện lớn nhất của tỉnh - Bệnh viện Đa Khoa tỉnh với 2 lò đốt chỉ có tổng công suất 100kg/giờ. Điều đáng nói ở đây là khi đơn vị này phải gánh thêm một lượng lớn rác y tế từ các bệnh viện lớn trên địa bàn: Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ - Minh Hải, Bệnh viện Điều dưỡng và Phục hồi chức năng tỉnh, Bệnh viện Đa khoa TP. Cà Mau và Bệnh viện Quân - Dân - Y (trên thực tế các cơ sở y tế này hợp đồng với Bệnh viện Sản Nhi Cà Mau) cùng nhiều phòng khám tư nhân khá lớn trên địa bàn thành phố… Từ điều này cho thấy, ngoài việc hoạt động quá công suất, việc xử lý rác thải y tế sẽ không được đảm bảo, khả năng gây ô nhiễm là rất lớn.

Xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải trong sản xuất là điều kiện bắt buộc, không vì lợi ích kinh tế mà xem nhẹ vấn đề đảm bảo môi trường.

VẪN CÒN XẢ NƯỚC THẢI CHƯA XỬ LÝ RA MÔI TRƯỜNG

Về nước thải, trên lĩnh vực y tế hiện nay cũng có những bất ổn, khi một số hệ thống hoạt động không hiệu quả, một số đơn vị có dấu hiệu hoạt động không thường xuyên. Hiện còn 2 đơn vị là Trung tâm Y tế Ngọc Hiển (huyện Ngọc Hiển) và Bệnh viện Điều dưỡng và Phục hồi chức năng tỉnh chưa có hệ thống xử lý nước thải y tế. Được biết, tổng khối lượng nước thải phát thải của tất cả các cơ sở y tế trong toàn tỉnh khoảng 1.700m3/ngày đêm, trong đó tỷ lệ được xử lý qua báo cáo đạt 86,8%.

Hầu hết các trạm y tế xã, phường, thị trấn đều có lò đốt rác nhưng theo hình thức thủ công nên cũng không mang lại hiệu quả cao, cùng với đó hiện đã có đến 50% lò đốt rác đang xuống cấp và hư hỏng, không đáp ứng yêu cầu xử lý rác y tế.

Đối với nước thải công nghiệp, đang có những diễn biến phức tạp, tập trung vào những nhà máy chế biến thủy sản ở TP. Cà Mau và các đô thị trung tâm các huyện, các khu công nghiệp với 56 cơ sở có phát sinh nước thải, mỗi ngày thải ra khoảng 15.000m3 nước thải (không tính phần nước giải nhiệt tại Nhà máy Điện Cà Mau và Nhà máy Đạm Cà Mau). Một khi không xử lý đạt yêu cầu, với lượng nước thải này, khi ra môi trường sẽ tác động lớn đến chất lượng nguồn nước mặt khu vực. Hiện, Nhà máy Chế biến thủy sản Biển Tây thuộc Công ty TNHH MTV Thủy sản Tư Thao (thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời) và Công ty CP Thủy sản Phú Cường JOSTOCO (Phường 6, TP. Cà Mau) chưa xây dựng hệ thống nước thải, dù các cơ quan chuyên môn rất quyết tâm trong việc quản lý.

TÌM GIẢI PHÁP TRƯỚC ÁP LỰC MÔI TRƯỜNG

Hiện nay, chất thải rắn sinh hoạt trong tỉnh được thu gom, vận chuyển từ các địa phương về xử lý tại Nhà máy xử lý rác TP. Cà Mau do Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Du lịch Công Lý làm chủ đầu tư, với công nghệ xử lý bằng cách ủ yếm hiếm khí rác thải thành phân hữu cơ theo dây chuyền công nghệ cơ khí hóa kết hợp khâu phân loại thủ công ở đầu vào hệ thống. Trong năm 2015, nhà máy đã xử lý 38.520 tấn rác (TP. Cà Mau 38.520 tấn rác, các huyện 9.560 tấn) với tổng kinh phí gần 16 tỷ đồng.

Mới đây, sau chuyến tìm hiểu công nghệ xử lý rác thải tại tỉnh Bình Dương vừa qua, Sở TN&MT kiến nghị UBND tỉnh cho quy hoạch khu đất từ 15 - 20ha tại huyện Cái Nước để đầu tư nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt cho các địa phương: Cái Nước, huyện Trần Văn Thời, Phú Tân, Năm Căn và huyện Ngọc Hiển theo hình thức xã hội hóa với công suất khoảng 70 tấn/ngày. Đối với Nhà máy xử lý rác thải tại TP. Cà Mau, kiến nghị cần tìm đầu ra cho sản phẩm phân compost, đầu tư thêm dây chuyền để tạo ra sản phẩm có giá trị từ phụ phẩm xử lý tại nhà máy, tạo ra hiệu quả sản xuất… từ đây góp phần bảo vệ môi trường chung cho tỉnh.

Về vấn đề này xử lý chất thải nguy hại trên địa bàn như thực tế đã nêu trên, ông Trịnh Văn Lên, Giám đốc Sở TN&MT: “Cuối Quý IV/2016, trên cơ sở số liệu có được từ Dự án điều tra chất thải nguy hại, đề xuất giải pháp, quản lý, xử lý chất thải nguy hại trên địa bàn tỉnh, Sở sẽ xây dựng kế hoạch thu gom, vận chuyển, lưu giữ, trung chuyển chất thải nguy hại đối với các chủ nguồn chất thải nguy hại có số lượng phát sinh thấp hơn 600kg/năm và kế hoạch thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải y tế nguy hại trên địa bàn một cách tốt nhất”.

Ô nhiễm môi trường luôn là vấn đề thời sự nóng bỏng, rất cần có sự đặc biệt quan tâm một cách thường xuyên, liên tục của cả cộng đồng, không thuộc về trách nhiệm của riêng ai. Vì thế, nêu cao ý thức tự giác, thay đổi hành vi, đặc biệt tại các đơn vị có phát thải rác thải, các cơ sở sản xuất, cần thể hiện vai trò và trách nhiệm cao nhất trong bảo vệ môi trường trước cuộc sống hiện tại đang ở mức cảnh báo, còn nhiều bất ổn về ô nhiễm môi trường.

Trên cơ sở xác định 21 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng theo Quyết định số 64/2003 và Quyết định 1788/2013 của Thủ tướng Chính phủ, dù có nhiều hình thức xử lý và áp dụng các giải pháp, song đến nay còn đến 14 cơ sở sản xuất, kể cả đơn vị công ích, dù đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải, lò đốt rác… nhưng chưa hoàn thành xử lý triệt để, vẫn còn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.


Ý kiến bạn đọc
    • Báo ảnh - Cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh - Tiếng nói của Nhân dân Cà Mau
      Giấy phép số 55/GP-TTĐT cấp ngày 18/3/2011
    • Tổng biên tập: Lê Nguyễn
    • Tòa soạn và trị sự: Số 57AB Phan Đình Phùng - TP. Cà Mau - Cà Mau
    • Điện thoại: +84 (290) 3822062 / 3822065 / 3831925
    • Fax: +84 (290) 3822060
    • Email: bientapdatmui@yahoo.com.vn