Cà Mau quyết liệt ngăn chặn tôm càng đỏ

Trước tình trạng tôm càng đỏ xuất hiện trên thị trường qua hệ thống nhà hàng, quán ăn và tràn lan trên mạng, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tiến Hải yêu cầu ngành chức năng kiểm tra chặt chẽ, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các trường hợp vận chuyển tôm càng đỏ vào địa bàn tỉnh và nuôi tôm càng đỏ trên địa bàn tỉnh.

Nguy cơ gây hại mùa màng

Tôm càng đỏ có tên khoa học Cherax quadricarinatus, còn gọi là tôm hùm đỏ, tôm hùm đất. Đây là loài thủy sản có nguồn gốc ngoại lai, hoạt động về đêm, có sức chống chịu và thích nghi cao. Theo các tài liệu nghiên cứu khoa học, tôm càng đỏ lớn rất nhanh ngay cả trong điều kiện ít nước. Chúng có thể chịu đựng khô hạn đến 4 tháng, vòng đời có thể kéo dài đến 6 năm, sinh sôi khỏe và nhân giống nhanh.

Giống tôm này ăn tạp, có thể ăn cả cá, tôm, cua, cắn cả lúa, phá hoại mùa màng, còn nguy hại hơn cả ốc bươu vàng, nên nếu thoát ra môi trường sẽ gây hại rất lớn vì khó tiêu diệt. Tôm sống bò dưới đáy, đào hang rất giỏi, nên sẽ phá hại hệ thống kênh mương, có thể làm tan hoang các hệ sinh thái bản địa. Đồng thời chúng mang theo nhiều virus gây bệnh trên tôm, kể cả loài giun ký sinh trên động vật có vú và người.

Trước đây, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1 đã có dự án nuôi nghiên cứu khảo nghiệm tôm càng đỏ. Sau quá trình nghiên cứu, thử nghiệm từ năm 2008 - 2010 cho thấy, tôm càng đỏ là sinh vật ngoại lai nguy hiểm, có giá trị kinh tế không cao, tỷ lệ thịt so với khối lượng cơ thể thấp, cỡ thương phẩm nhỏ (30 - 50g). Từ năm 2013, việc kinh doanh, tiêu thụ, thả nuôi loài này là vi phạm quy định về đa dạng sinh học và thủy sản.

Tôm càng đỏ không có tên trong danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam và được xác định là loài ngoại lai xâm hại. Cuối năm 2016, một hộ dân ở tỉnh Đồng Tháp mang 4kg tôm càng đỏ từ Hà Nội về thả nuôi trong ao sen. Ngành chức năng phát hiện, tiêu hủy; đồng thời kết hợp phun thuốc trừ sâu trực tiếp xuống ao nhằm tiêu hủy triệt để, đảm bảo không con nào còn sống ở môi trường bên ngoài.

Tôm càng đỏ được nuôi rất nhiều ở Trung Quốc và đi theo đường nhập lậu về nước ta. Từ khi chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc leo thang, loại tôm này từ Trung Quốc không xuất đi Mỹ được nên các tư thương của Trung Quốc đẩy mạnh bán sang nước ta. Đỉnh điểm trong tháng 5, Chi cục Hải quan cửa khẩu Lào Cai liên tiếp bắt giữ 7 lô hàng tôm càng đỏ với tổng trọng lượng 945kg đang trên đường tuồn về các tỉnh tiêu thụ. Thêm nữa, gần đây, bất chấp lệnh cấm, tôm càng đỏ vẫn gây sốt trên thị trường mạng, được nhiều người đặt mua về ăn vì lạ, giá cả dao động từ 200.000 - 350.000 đồng/kg.

Từ thực tế cho thấy, nếu không ngăn chặn kịp thời, tôm càng đỏ sẽ trở thành “đại họa” cho nền nông nghiệp và hệ sinh thái.

Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm

Hoạt động kinh doanh, nuôi, phát tán loài tôm càng đỏ là vi phạm Luật Đa dạng sinh học năm 2018. Theo Điều 246, Bộ luật Hình sự năm 2015, người nào nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại sẽ bị phạt tiền từ 100 triệu đến một tỷ đồng; phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù 1 - 5 năm.

Ngày 17/5, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường  gửi công văn hỏa tốc đến UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Tổng cục Hải quan, Tổng cục Quản lý môi trường về việc tăng cường kiểm soát tôm càng đỏ tại Việt Nam.

Trên tinh thần đó, tại Cà Mau, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tiến Hải chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn triển khai kiểm tra, rà soát xem tôm càng đỏ đã vào tỉnh chưa; có giải pháp cụ thể, chặt chẽ đến tất cả các cơ sở và người dân trong tỉnh. Khi phát hiện có phát tán ra môi trường, cần có biện pháp khoanh vùng, cô lập và tiêu diệt loài tôm càng đỏ theo quy định của pháp luật về đa dạng sinh học. Đồng thời tuyên truyền, phổ biến tác hại của loại tôm càng đỏ đối với môi trường và sản xuất; ngăn chặn sự phát tán của loài này ra môi trường tự nhiên.

Ông Đỗ Chí Sĩ, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, cho biết: “Tỉnh đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành ra quân kiểm tra các cơ sở kinh doanh cá cảnh trên địa bàn TP. Cà Mau. Qua đó phát hiện một cơ sở buôn bán tôm có hình dạng giống tôm càng đỏ. Đoàn đã tiến hành lập biên bản, thu mẫu, gửi cơ quan chức năng định danh. Kết quả, đó cùng là loài ngoại lai, song không phải là loại tôm càng đỏ bị cấm. Ngành chức năng đã kết hợp tuyên truyền cho các cơ sở cá cảnh nhận diện tôm càng đỏ, mức độ gây hại, cũng như việc cấm kinh doanh, tiêu thụ, thả nuôi”.

Theo ông Huỳnh Vũ Phong, Cục trưởng Cục Quản lý thị trường Cà Mau thông tin, Tổng cục Quản lý thị trường đã có công văn hỏa tốc gửi Cục Quản lý thị trường các địa phương. Theo đó yêu cầu lực lượng tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ đối với mặt hàng tôm càng đỏ ở các nhà hàng, quán ăn để hạn chế tối đa mức tiêu thụ cũng như buôn bán các mặt hàng này; yêu cầu bộ phận giám sát kinh doanh online đánh giá mức độ tiêu thụ cũng như mua bán tôm càng đỏ qua mạng, để có biện pháp kiểm tra, kiểm soát kịp thời.

Điều đáng phấn khởi, từ công tác tuyên truyền trên báo, đài, nhiều nông dân Cà Mau đã hiểu đúng về loài tôm nguy hại này. Ông Lê Thành Công (xã Trí Lực, huyện Thới Bình) bộc bạch: “Qua xem ti vi thấy cảnh chúng ăn con cá chỉ còn lại xương chỉ khoảng 30 giây là thấy sợ. Thêm nữa, tôi nghe nói chúng ăn lúa dữ lắm, nên dù tôm càng đỏ có bán được giá cao như lời đồn thổi, tôi cũng không ham”.

Trong nước đang có nhiều loài tôm được nuôi trồng có giá trị kinh tế, đảm bảo môi trường, ăn ngon như tôm thẻ, tôm càng xanh, tôm sú... Người kinh doanh, nông dân phải sáng suốt, tính toán lâu dài, đừng vì cái lợi trước mắt mà tự ý mua bán, tiêu thụ, thả nuôi tôm càng đỏ ra môi trường để tiền mất tật mang.

Ý kiến bạn đọc
    • Báo ảnh - Cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh - Tiếng nói của Nhân dân Cà Mau
      Giấy phép số 55/GP-TTĐT cấp ngày 18/3/2011
    • Tổng biên tập: Lê Nguyễn
    • Tòa soạn và trị sự: Số 57AB Phan Đình Phùng - TP. Cà Mau - Cà Mau
    • Điện thoại: +84 (290) 3822062/ 3822065/ 3831925
    • Fax: +84 (290) 3822060
    • Email: bientapdatmui@yahoo.com.vn