Những hệ lụy phía sau việc xí nghiệp đường Cà Mau dừng tiếp nhận mía

Sau khi việc dừng tiếp nhận mía tại Xí nghiệp Đường Cà Mau - thuộc Công ty Cổ phần Mía đường Tây Nam (xã Trí Phải, huyện Thới Bình) được thông báo rộng rãi đến thương lái, cũng như những chủ rẫy trồng mía trên địa bàn tỉnh Cà Mau, một bức tranh tương đối u ám dường như đã được phác họa!

Công nhân đang vệ sinh các dụng cụ sản xuất.

NHIỀU LAO ĐỘNG “ĐỨNG” TRÊN ĐỐNG LỬA!

Đến Xí nghiệp Đường Cà Mau sau khi thông báo dừng tiếp nhận mía được thực hiện hơn 5 ngày, một cảnh buồn, ảm đạm dường như đã bao trùm nơi vốn dĩ ồn ào bởi tiếng của những cỗ máy ép mía chạy liên hồi. Cùng thời điểm này những năm trước, dưới bến đã tấp nập thuyền, ghe của thương lái đến bán mía. Công nhân tại Xí nghiệp cũng tất bật với công việc chuyên môn.

Khoảng 8 giờ sáng, chúng tôi đến Xí nghiệp Đường Cà Mau và hầu như không nghe được một tiếng cười. Thay thế cảnh lao động tất bật là cảnh công nhân đang dọn dẹp, lau chùi dây chuyền và những dụng cụ dùng để sản xuất. Một cảnh buồn ảm đạm bao trùm lên cả Xí nghiệp. Đằng sau không gian ảm đạm ấy vẫn là nỗi lo về kế sinh nhai của những công nhân nơi đây. Hiện tại, Xí nghiệp Đường Cà Mau có trên 170 lao động. Chủ yếu là lao động phổ thông tại địa phương. Mỗi người một hoàn cảnh, song đa phần đều xuất thân từ nông dân, thu nhập chính của họ là tiền lương từ Xí nghiệp, làm lâu ngày nghề dạy nghề. Cái phao cứu sinh của họ đến giờ này có thể nói đã vuột khỏi tầm tay. Xí nghiệp Đường Cà Mau dừng tiếp nhận mía, nói cách khác là ngưng hoạt động không thời hạn. Điều này đồng nghĩa với việc công nhân nơi đây sẽ bị thất nghiệp!

Anh Nguyễn Việt Khái (Khóm 1, thị trấn Thới Bình) gắn bó với Xí nghiệp Đường đã hơn 10 năm, bộc bạch: “Gia đình tôi tương đối khó khăn, hiện nay tôi đang sống cùng vợ và hai con nhỏ tại một ngôi nhà tạm ở thị trấn. Mọi chi tiêu trong gia đình đều trông chờ đồng lương trên 3 triệu đồng mỗi tháng của tôi. Sau giờ làm tại Xí nghiệp, tôi chạy xe Honda khách. Thời gian tới, công việc chính có lẽ sẽ là chạy xe Honda khách!

Cùng tâm trạng và nỗi lo trên, anh Lê Minh Dũng (ngụ Ấp 1, xã Trí Phải) có thâm niên làm việc tại Xí nghiệp hơn 15 năm, cho biết: “Giờ phải chia tay với Xí nghiệp, bản thân rất buồn nhưng đành phải chịu. Sắp tới đây, có lẽ tôi phải thuê đất để làm vuông kiếm sống”.

Không chỉ những người có thâm niên mới đứng ngồi không yên về chuyện Xí nghiệp Đường Cà Mau ngưng hoạt động. Trong 170 lao động tại đây, có không ít người chỉ mới vào làm việc chưa đầy một năm. Điển hình như trường hợp của anh Bùi Thanh Tình (Ấp 7, xã Thới Bình). Anh Tình hiện đang sống cùng mẹ ruột đã gần 60 tuổi. Gia đình không tư liệu sản xuất, mẹ anh phải tần tảo sớm hôm để bán hàng rong dành dụm tiền cho anh ăn học. Tốt nghiệp THPT, anh chọn cho mình con đường tương lai là tìm học nghề tại Trường Trung cấp nghề Cà Mau, với chuyên môn là hàn tiện. Tốt nghiệp trường nghề, anh vào làm việc tại Xí nghiệp, lương tháng chỉ hơn 3 triệu đồng. Làm việc chưa đầy 8 tháng thì Xí nghiệp ngưng hoạt động không thời hạn. Tiếp xúc với chúng tôi, anh Tình nghẹn ngào: “Giờ tôi hoàn toàn không biết làm thế nào để dự tính cho tương lai của mình. Tưởng sẽ được gắn bó với Xí nghiệp lâu dài, đùng một cái thất nghiệp. Mẹ tôi cũng đã lớn tuổi, nhà không có tư liệu để sản xuất, bản thân tôi thì không thể đi làm ăn xa vì còn phải lo cho mẹ. Tôi hoàn toàn bế tắc”!

Trao đổi với chúng tôi, ông Tiêu Thế Minh, Trưởng Phòng Kỹ thuật Công ty Cổ phần Mía đường Tây Nam, cho biết: “Kể từ ngày 17-10 đến nay, đã có ít nhất trên 15 lao động xin nghỉ hẳn. Tất cả đều đã được giải quyết theo đúng chế độ, chính sách hiện hành. Những lao động còn lại, phía Công ty sẽ xem xét tùy vào từng trường hợp cụ thể mà trả lương”.

Những cỗ máy ép mía đang ngừng hoạt động.

DỰ BÁO TIẾP MỘT MÙA “MÍA ĐẮNG”

“Mía ngọt thế mà lại đắng” đã là điệp khúc được diễn ra từ vài năm trở lại đây đối với nông dân trồng mía trên địa bàn tỉnh. Đang thu hoạch mía trên cánh đồng hơn 0,5ha của mình, chị Út Ly (xã Trí Lực) tâm sự: “Thời gian này là đầu vụ, lẽ ra theo như mọi năm, giá mía phải tương đối, nhưng sao mà thương lái mua thấp quá. Giá chỉ khoảng 650 - 700 đồng/kg. Vụ mía năm nay, không những rớt giá mà còn rớt tấn. Không chỉ riêng tôi mà nhiều người trồng mía ở khu vực này khó có thể lấy lại được vốn”.

Sau khi nhận được thông tin Xí nghiệp Đường Cà Mau ngưng hoạt động, nhiều nông dân đã đứng ngồi không yên về nỗi lo rớt giá. Ông Nguyễn Văn Vẹn (xã Trí Phải) chia sẻ: “Hơn 0,7ha mía của nhà tôi không biết làm thế nào bây giờ. Nếu bán vào lúc này thì mía chưa đủ tuổi. Còn để sau này bán thì giá mía có lẽ sẽ xuống nữa. Nếu thế thì nhà tôi lại thêm một vụ trồng mía không lãi”.

Mới đầu vụ, tuy nhiên theo nhiều hộ nông dân thì mía đã bắt đầu rớt giá.

Hiện nay, trên địa bàn huyện Thới Bình có trên 1.400ha trồng mía, tất cả đang trong mùa thu hoạch. Vì giá thấp nên nhiều nông dân đang cầm chừng, chưa có ý định bán.

Chị Nguyễn Thị Thu Thủy, một thương lái thu mua mía ở TP. Cần Thơ, cho biết, nếu như trước đây với loại ghe hơn 20 tấn của chị sau khi mua ở khu vực xã Trí Lực, đem ra Xí nghiệp Đường Cà Mau bán thì chỉ cần có hơn 4 lít dầu là đủ. Nhưng hiện nay, Xí nghiệp ngưng hoạt động, chị phải chuyển mía lên tận tỉnh Hậu Giang để bán. Khi ấy ghe của chị phải cần đến hơn 90 lít dầu cho một đêm chạy. Tiền nhiên liệu tăng, buộc lòng chị phải hạ giá mía để có lãi.

Liên quan đến dự báo vụ mía “đắng” năm nay, thời gian tới, nhiều người trồng mía đã chọn cho mình phương án là ban đất để nuôi tôm. Điều này đồng nghĩa với việc tái cơ cấu nông nghiệp trên địa bàn huyện Thới Bình đến năm 2020 giữ diện tích mía nguyên liệu từ 1.200 - 1.500ha là khó thực hiện.

Việc các cấp, các ngành chức năng vào cuộc tìm hiểu và nắm rõ những tâm tư, nguyện vọng của những người trong cuộc để đưa ra định hướng tốt hơn ở tương lai, đang là việc làm cấp thiết hiện nay.

Liên quan đến việc Xí nghiệp Đường Cà Mau dừng tiếp nhận mía, ngày 17-10 vừa qua, ông Lê Văn Hiệu, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Mía đường Tây Nam, đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND tỉnh Cà Mau để giải trình toàn bộ những vấn đề có liên quan đến quyết định xử phạt vi phạm hành chính của Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường, ngày 6-10-2014.

Ngay sau đó, UBND tỉnh Cà Mau cũng đã có văn bản gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường. Văn bản nêu rõ: Báo cáo đánh giá tác động môi trường của Xí nghiệp Đường Cà Mau được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt từ năm 2002, với hệ thống xử lý nước thải khoảng 1.000m3/ngày, đêm. Tuy nhiên do tình hình sản xuất thực tế, lượng nước thải tại Xí nghiệp chỉ dao động khoảng từ 80 - 120m3 /ngày, đêm. Mặc dù đơn vị gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, nhưng Công ty vẫn đã đầu tư xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải có công suất 180m3/ngày, đêm. Đây là một sự cố gắng, nỗ lực từ phía Công ty. Công suất xử lý nước thải này là phù hợp với sản xuất của đơn vị, đảm bảo xử lý hết lượng nước thải trong sản xuất...

Đồng thời, UBND tỉnh cũng cho rằng nếu phía Công ty dừng hoạt động sẽ gây rất nhiều khó khăn cho tỉnh Cà Mau, không có đơn vị thu mua mía nguyên liệu, làm ảnh hưởng đến đời sống của hơn 1.700 hộ đang trồng mía trên địa bàn. Mặt khác, tỉnh Cà Mau đã và đang thực hiện nhiều biện pháp để giữ vững diện tích mía theo quy hoạch, nếu trường hợp nhà máy dừng hoạt động, nhân cơ hội này, người dân sẽ đồng loạt chuyển sang nuôi tôm, không thể kiểm soát được, làm phá vỡ quy hoạch vùng ngọt hóa của địa phương và tạo điểm nóng gây khiếu kiện đông người, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự của địa phương...
Ý kiến bạn đọc
    • Báo ảnh - Cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh - Tiếng nói của Nhân dân Cà Mau
      Giấy phép số 55/GP-TTĐT cấp ngày 18/3/2011
    • Tổng biên tập: Lê Nguyễn
    • Tòa soạn và trị sự: Số 57AB Phan Đình Phùng - TP. Cà Mau - Cà Mau
    • Điện thoại: +84 (290) 3822062/ 3822065/ 3831925
    • Fax: +84 (290) 3822060
    • Email: bientapdatmui@yahoo.com.vn