Những “lỗ hổng” trong quản lý đất công

Kỳ 4: Lỏng lẻo quản lý đất công ích ở cơ sở Thông tin mà chúng tôi có được từ TP. Cà Mau và các huyện, hiện nay, việc quản lý đất công ích được giao về cho chính quyền cơ sở trực tiếp quản lý, đã để xảy ra nhiều sai phạm. Chính quyền xã lấy đất công ích cho mượn, cho thuê rồi xảy ra tranh chấp hay thiếu quản lý mà bị người dân lấn chiếm… Tuy nhiên, con số cũng như những trường hợp mà chúng tôi nêu ra dưới đây chưa phải là kết quả cuối cùng. Điều đó cho thấy việc quản lý đất công ích ở cơ sở đã qua còn quá nhiều lỏng lẻo, rất cần được kịp thời chấn chỉnh.

Đất công ích bị lấn chiếm

Tại huyện Trần Văn Thời, qua rà soát quỹ đất công ích, hay còn gọi là đất nông nghiệp do xã, thị trấn quản lý, đã phát hiện 19 trường hợp vi phạm về quản lý, sử dụng đất với diện tích 7,794ha. Trong đó, tại xã Khánh Bình Đông là nhiều nhất, với 10 trường hợp bị người dân lấn chiếm, diện tích 4,96ha; xã Trần Hợi có 2 trường hợp lấn chiếm đất công trên phần diện tích 1,17ha. Đối với huyện Thới Bình, quỹ đất công ích giao cho chính quyền cơ sở quản lý tương đối lớn, lên đến trên 82ha, nhưng phần lớn được địa phương cho thuê, riêng xã Tân Phú cho thuê gần 60ha. Số sử dụng đất đúng mục đích tại các xã trong huyện rất thấp, chỉ 2,74ha, đặc biệt hiện có trên 6ha tại xã Trí Lực hiện đang bị lấn chiếm. Thông tin từ huyện Phú Tân thì trong 6 thửa đất tại xã Rạch Chèo với diện tích 0,826ha và 8 thửa đất tại xã Tân Hưng Tây với diện tích 5,48ha, được thể hiện trên hồ sơ địa chính là đất do UBND cấp xã quản lý, tuy nhiên trên thực tế các hộ dân đã lấn chiếm, cất nhà ở trên diện tích nói trên từ rất lâu, rất khó trong việc thu hồi, xảy ra tranh chấp kéo dài.

Tình trạng tương tự đang diễn ra tại thị trấn Rạch Gốc (huyện Ngọc Hiển) khi có đến 37,7ha tại ấp Đường Đào đang được người dân bao chiếm sử dụng, làm cho tình hình nơi đây khá phức tạp. Thật ra, đây là diện tích mà trước đây Ban Tiếp dân của tỉnh được nhận từ lâm trường để sản xuất tự túc. Nhưng do thiếu quản lý mà người dân vào chiếm đất. Không quản được, đơn vị trả lại cho chính quyền địa phương nhưng hiện trạng như một bàn cờ, gây gánh nặng cho chính quyền cơ sở. Qua trao đổi với lãnh đạo UBND thị trấn Rạch Gốc, hiện địa phương đang thực hiện phương án thu hồi, sắp xếp lại khu đất này, làm cơ sở cấp đất cho người dân, trong đó ưu tiên cho những hộ đã trực tiếp sản xuất lâu năm ở phần đất nói trên và những người không đất sản xuất, người dân tộc, hộ chính sách… Ông Võ Minh Tân, Chủ tịch UBND xã Hòa Tân (TP. Cà Mau) lo ngại khi các hộ dân chiếm phần đất công ích nhưng lại đang tranh chấp với nhau, do không xác định mốc giới, ai cũng giành phần hơn nên dễ xảy ra mâu thuẫn làm phát sinh điểm nóng xã hội. Hiện có 5 hộ dân chiếm dụng phần đất công ích của xã với diện tích 3,21ha, không những tranh chấp với chính quyền mà nội tại những hộ này đang tranh chấp với nhau.

Nói về công tác quản lý đất công ích trên địa bàn các xã ở địa phương, đại diện Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện U Minh cho rằng đã qua chưa được thực hiện chặt chẽ, còn để tình trạng dân lấn chiếm xảy ra trong thời gian dài. Thậm chí một số xã trên địa bàn không xác định được ranh giới của quỹ đất do địa phương quản lý nên giá trị đất công ích chẳng những không được phát huy mà còn gây ảnh hưởng xấu đến nhiều mặt xã hội. Dẫn chứng cho vấn đề này, xã Khánh Hội được giao quản lý 4 thửa đất với diện tích 2,3ha, tuy nhiên 3 thửa hiện đang để trống, thửa còn lại thì không xác định được ranh giới.

Hai thửa đất rộng gần 5ha được xã Hòa Tân cho người dân thuê dài hạn để nuôi trồng thủy sản.

Như đã thông tin trong số báo trước về việc 2 công ty lâm nghiệp trên địa bàn chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử vừa có ý kiến giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì phối hợp với Sở Tài chính, Cục Thuế và 2 Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp rà soát quá trình hoạt động của 2 công ty để tính toán, thực hiện truy thu tiền thuê đất đã qua; đồng thời, thực hiện đúng quy định của pháp luật về thu tiền thuê đất trong thời gian tới, báo cáo kết quả về UBND tỉnh trước ngày 30/6/2018.


Vô tư cho thuê

Trong một văn bản báo cáo của UBND huyện Đầm Dơi, thông tin về tình hình quản lý đất nông nghiệp giao cho xã quản lý trên địa bàn, đến cơ quan chuyên môn cấp tỉnh theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh, không đề cập đến tình hình quản lý đất công tại xã Tân Dân. Đây là diện tích được địa phương tiếp quản từ Trường Công nông khi không còn nhu cầu sử dụng vào năm 1978. Vào khoảng năm 1995 - 1996, xã cho một số hộ dân thuê khu đất này với diện tích gần 40ha do ông Trần Minh Sáng là người đại diện. Đến năm 2012, xã ký hợp đồng từng hộ đối với 16 hộ dân theo hình thức thuê đất hằng năm. Từ năm 2016 đến nay, địa phương ký hợp đồng đối với 8 hộ dân thuê diện tích 22,47ha, với thời hạn 5 năm (2017 - 2022) để nuôi tôm công nghiệp và 8 hộ dân còn lại thuê diện tích 16, 67ha với thời hạn thuê đất hằng năm để nuôi tôm quảng canh cải tiến. Trên phần diện tích thuê này, các hộ dân tự đào kinh, mương, xây dựng nhà tạm, có hệ thống điện, giếng khoan để phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Từ kết quả kiểm tra, Sở Tài nguyên và Môi trường cho rằng việc cho thuê có thời hạn 5 năm và giá đất cho thuê do hai bên tự thỏa thuận là chưa phù hợp theo quy định tại Khoản 3, Điều 132 Luật Đất đai năm 2013. Được biết, giá thuê đất được các hộ dân và UBND xã tự thỏa thuận với 7 triệu đồng/ha/năm. Tương tự trường hợp này là việc UBND xã Tam Giang (huyện Năm Căn) cho một hộ dân thuê đất công ích để nuôi trồng thủy sản theo thời hạn 5 năm với số tiền 15 triệu đồng cũng như cho 3 hộ trên địa bàn thuê để mở bến phà theo thời hạn 3 năm.

Năm 1995, chính quyền xã Hòa Tân, TP. Cà Mau đã cho 8 hộ dân mượn một phần diện tích đất công ích tại ấp Gành Hào 1 cất nhà, đến năm 2004 tiếp tục cho thêm 4 hộ mượn đất tại khu vực này cất nhà với tổng diện tích trên 0,7ha. Phần đất nằm đối diện Trường Tiểu học Hoàng Diệu (xã Hòa Tân).

Việc lỏng lẻo trong quản lý đất công ích tại các nơi dẫn đến những sự việc… không ngờ. Trong 3 thửa mà UBND xã Tân Tiến (huyện Đầm Dơi) được giao quản lý, do thiếu bảo quản mà một phần bị sạt lở, làm diện tích đất công “biến mất”; phần bị người dân lấn chiếm cất nhà từ trước năm 1993. Xã Tạ An Khương Đông hiện đang quản lý 1 thửa đất với diện tích trên 1ha; ngoài việc dành một phần xây dựng Trung tâm Văn hóa - Thể thao, phần còn lại xây dựng nhà ở tập thể cho cán bộ, công chức xã.

Lãnh đạo huyện Đầm Dơi cho biết đã chỉ đạo các xã khẩn trương chấm dứt ngay việc cho thuê, cho mượn đất công không đúng quy định. Trong khi đó, Chủ tịch UBND huyện Phú Tân đề nghị các xã, thị trấn trên địa bàn tự rà soát, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế trong quản lý, sử dụng đất công tại địa phương. Từ đó xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan để xảy ra sai phạm, xử lý nghiêm theo quy định…

Qua kiểm tra 6 đơn vị, tổ chức nhận đất sản xuất tự túc nuôi trồng thủy sản thuộc lâm phần Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ngọc Hiển, phát hiện có 4 đơn vị thực hiện sai Chỉ thị 10, ngày 11/9/2002 của Tỉnh ủy Cà Mau về tăng cường quản lý sử dụng đất; Quyết định 39, ngày 30/5/2003 của UBND tỉnh về việc thanh lý hợp đồng liên doanh, liên kết và hợp đồng giao khoán đất lâm nghiệp của các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân với lâm ngư trường, Ban Quản lý - Bảo vệ và Phát triển rừng. Thanh tra tỉnh đã có đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm người đứng đầu các đơn vị này.


Ý kiến bạn đọc
    • Báo ảnh - Cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh - Tiếng nói của Nhân dân Cà Mau
      Giấy phép số 55/GP-TTĐT cấp ngày 18/3/2011
    • Tổng biên tập: Lê Nguyễn
    • Tòa soạn và trị sự: Số 57AB Phan Đình Phùng - TP. Cà Mau - Cà Mau
    • Điện thoại: +84 (290) 3822062 / 3822065 / 3831925
    • Fax: +84 (290) 3822060
    • Email: bientapdatmui@yahoo.com.vn