Ứng phó tác động của biến đổi khí hậu: Ưu tiên tạo bãi, khôi phục rừng phòng hộ

Tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH) là một trong những nguyên nhân làm cho sản xuất của người dân gặp rất nhiều khó khăn và xảy ra hầu như ở mọi thời điểm trong năm, đặc biệt gây sạt lở bờ biển, làm mất rừng phòng hộ, ảnh hưởng đến chân đê… Theo thời gian, mức độ và quy mô sạt lở bờ biển tại Cà Mau ngày càng nghiêm trọng.

Đê biển Tây Cà Mau đang được cải tạo, nâng cấp nhằm bảo vệ sản xuất và đời sống người dân trước ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

TRĂN TRỞ TÌM GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ BỀN VỮNG

Nếu đê biển Tây bị vỡ sẽ gây ảnh hưởng đến hơn 130.000ha sản xuất lúa và hoa màu, nuôi thủy sản nước ngọt và hơn 50.000ha rừng U Minh Hạ, đặc biệt sẽ xóa bỏ khu rừng nguyên sinh thuộc Vườn Quốc gia U Minh Hạ - Khu Dự trữ sinh quyển thế giới”, ông Tô Quốc Nam, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhận định tình hình nghiêm trọng mà địa phương đang trăn trở tìm giải pháp khắc phục, ứng phó mang tính bền vững.

Trước thực trạng trên, nhiều năm qua, tỉnh Cà Mau thực hiện các giải pháp nhằm bảo vệ đê biển, khôi phục và bảo vệ rừng phòng hộ thông qua xây dựng các hình thức kè hộ đê với tổng nguồn trên 511 tỷ đồng. Song, giải pháp công trình mang lại hiệu quả thì cần đầu tư với nguồn vốn khá lớn, vượt khả năng địa phương.

Chính vì nguồn lực hạn chế, việc bảo vệ rừng phòng hộ, kè hộ đê ở Cà Mau theo kiểu… “rách đâu vá đó”, thế nên hiện trạng đai rừng phòng hộ như những “đốm da beo”, luôn trong tình trạng tiềm ẩn nguy cơ. Việc “vá” đai rừng phòng hộ để bảo vệ đê biển ở Cà Mau cứ như cuộc chạy đua và địa phương luôn trong tình trạng “hụt hơi”. Rạch Dinh, Hương Mai vừa kè hộ đê xong, phát huy được hiệu quả thì đoạn từ Hương Mai đến Tiểu Dừa với chiều dài 15km đang sạt lở ở mức “đặc biệt nghiêm trọng”. Cách đây vài năm, khi những nơi khác trên tuyến đê biển Tây sạt lở nghiêm trọng thì rừng phòng hộ tại khu vực từ Hương Mai đến Tiểu Dừa còn khá dày đặc, tốt tươi, nhưng nay thì bị phá vỡ gần như hoàn toàn, sóng đánh ụp gần đến tuyến đê đang được nâng cấp. Nhu cầu về nguồn vốn cho khu vực này khoảng 500 tỷ đồng, nếu không kịp thời được triển khai, nguy cơ vỡ đê là rất lớn.

Với chiều dài 57km đi qua địa phận ba huyện: U Minh, Trần Văn Thời và Phú Tân, trên thực tế, tuyến đê biển Tây vẫn còn 17km chưa được xây dựng, khi nước biển dâng thì sản xuất, sinh hoạt vùng nội đồng từ cửa biển Cái Đôi Vàm đến Kênh Năm - Rạch Chèo (Phú Tân) sẽ bị phá vỡ.

Tại vùng biển Đông, đai rừng phòng hộ rất xung yếu đang bị sóng biển tàn phá, mỏng dần. Hiện tại có khoảng 20km bờ biển thuộc khu vực này bị sạt lở nghiêm trọng, cần có giải pháp khắc phục, bảo vệ.

Theo ông Tô Quốc Nam, nhu cầu vốn cho hai khu vực này (xây dựng 17km đê biển Tây và kè tạo bãi trồng rừng tại 20km biển Đông) cần 810 tỷ đồng. Dù là nhu cầu cấp bách, song đây thật sự là nguồn tài chính khá lớn so với điều kiện của tỉnh đang còn gặp nhiều khó khăn, chịu những thiệt hại nặng nề do tác động của BĐKH vừa qua.

Mất 4.000ha rừng phòng hộ, 80% bờ biển bị tác động

Ông Tô Quốc Nam, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Mỗi năm, Cà Mau mất trên 300ha rừng phòng hộ. Nếu tính từ năm 2009 đến nay, địa phương đã để mất 4.000ha rừng phòng hộ, 80% bờ biển bị tác động; sinh kế người dân bị ảnh hưởng lớn. Hiện, tại bờ biển Tây có đến 57km bị sạt lở nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp, gây lở đến chân đê, nguy cơ nước biển tràn vào vùng ngọt là rất lớn.


Đai rừng phòng hộ đã bị tàn phá hoàn toàn. Việc kè ngầm tạo bãi nhằm khôi phục đai rừng phòng hộ đang là lựa chọn ưu tiên số 1 của địa phương, hiện rất cần hỗ trợ về nguồn lực trong và ngoài nước.
(Ảnh chụp tại Hương Mai, xã Khánh Tiến, huyện U Minh).


THÊM NGUỒN LỰC HỢP SỨC TỪ CỘNG ĐỒNG

Làm việc với Cơ quan phát triển Pháp (AFD - Cộng hòa Pháp) trong tuần qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Văn Bi mong muốn AFD cũng như các tổ chức nước ngoài quan tâm, xem xét thực hiện các giải pháp giúp địa phương ứng phó trước tác động ngày càng nghiêm trọng của BĐKH, nước biển dâng. Theo đó, cần ưu tiên cho thực hiện giải pháp công trình nhằm tạo bãi để khôi phục rừng phòng hộ, bảo vệ đê biển.

Ông José Tissier - Giám đốc Dự án AFD, cho biết đơn vị sẽ tiếp tục khảo sát về hiện trạng cũng như nghiên cứu nguyên nhân gây nên tình trạng sạt lở bờ biển tại Cà Mau, khi triển khai dự án với hình thức hỗ trợ không hoàn lại, mang đến hiệu quả tốt nhất, gắn liền với yếu tố bền vững. Mục tiêu của dự án không chỉ bằng các giải pháp công trình nhằm tạo bãi, khôi phục đai rừng phòng hộ mà đi kèm là các giải pháp phi công trình, trong đó hướng đến nâng cao nhận thức của cộng đồng trong bảo vệ môi trường, đặc biệt là hệ sinh thái ven biển, cùng chung tay vì cuộc sống an toàn, tốt đẹp.

Bà Cescile Lerory - Phụ trách quỹ của AIF của Ủy ban châu Âu, chia sẻ: “Cộng đồng châu Âu rất quan tâm đến ảnh hưởng của BĐKH tại Việt Nam nói chung và ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng, vì đây là vùng trọng điểm về sản xuất lương thực. Khi Dự án của AFD thành công, sẽ là căn cứ để các tổ chức quốc tế, nhất là cộng đồng châu Âu quan tâm xem xét hỗ trợ không hoàn lại, nhằm thực hiện các dự án ứng phó tác động của BĐKH tại Việt Nam nói chung và Cà Mau nói riêng”.

TS. Đinh Công Sản - Viện Khoa học thủy lợi miền Nam (đơn vị được chỉ định thực hiện nghiên cứu dự án), cho biết: “Hướng mục tiêu quan tâm là việc lượng bùn cát từ dòng Mê-kông ngày càng cạn kiệt, dẫn đến vùng ven biển các tỉnh hạ nguồn không được bồi đắp, và trước tác động của BĐKH, sạt lở bờ biển, nguy cơ mất rừng là điều khó tránh khỏi. Biển Tây xưa nay luôn bồi, gần đây thì liên tục lở, phải trả lời cho được câu hỏi vì sao dẫn đến thực trạng này để khi triển khai dự án mới mong mang lại hiệu quả tích cực, ổn định và bền vững”.

Khôi phục rừng phòng hộ để bảo vệ vùng nội địa, nhằm thích ứng BĐKH là vấn đề toàn cầu, của đất nước, và Cà Mau là địa phương cần được triển khai các giải pháp, như là lời cam kết trách nhiệm của cộng đồng trước tác động của BĐKH.


Ý kiến bạn đọc
    • Báo ảnh - Cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh - Tiếng nói của Nhân dân Cà Mau
      Giấy phép số 55/GP-TTĐT cấp ngày 18/3/2011
    • Tổng biên tập: Lê Nguyễn
    • Tòa soạn và trị sự: Số 57AB Phan Đình Phùng - TP. Cà Mau - Cà Mau
    • Điện thoại: +84 (290) 3822062 / 3822065 / 3831925
    • Fax: +84 (290) 3822060
    • Email: bientapdatmui@yahoo.com.vn