» Đời Sống

16-09-2017 | 15:28 (792 lần truy cập)

Quy hoạch và quản lý đất đai, cảnh quan đô thị:
Những bất ổn và chậm khắc phục!

LTS: Quản lý đất đai là lĩnh vực vô cùng phức tạp bởi liên quan nhiều vấn đề, gắn liền với quyền lợi của mọi thành phần trong xã hội. Năm 2016 và 6 tháng đầu năm 2017, toàn tỉnh tiếp nhận 693 vụ khiếu nại, 43 vụ tố cáo liên quan đến lĩnh vực đất đai - con số đủ để thấy lĩnh vực này đang diễn biến khá “nóng”. Cùng với sự phát triển nhanh của xã hội, vấn đề quản lý đất đai, quy hoạch, nhất là tại các đô thị (bởi gắn với cảnh quan) lại càng thêm nhiều áp lực đối với các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn.

Nhằm có cái nhìn tổng quan về bức tranh quản lý đất đai, quy hoạch gắn với cảnh quan đô thị, Báo ảnh Đất Mũi có loạt bài phân tích những tồn tại, bất cập cũng như gợi mở giải pháp để công tác này được quản lý chặt chẽ, ổn định địa bàn dân cư, tạo bức tranh đô thị Cà Mau thêm khang trang, hiện đại.

Bài 1: Thiếu tiềm lực, nhiều dự án đô thị… treo tận “ngọn”

Dù đã qua nhiều lần báo cáo tại những phiên họp định kỳ hằng tháng của Thường trực HĐND tỉnh, tuy nhiên Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) - đơn vị được giao quản lý lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh - vẫn chưa xác định được con số thống nhất cuối cùng về các dự án giao đất, cho thuê đất trên địa bàn. Và mới đây, ngày 24/8/2017, Sở này phải có báo cáo bổ sung tình hình giao đất, cho thuê đất.


»Quy hoạch và quản lý đất đai, cảnh quan đô thị: Những bất ổn và chậm khắc phục!»
»“Có bệnh thì đến Hưng Bình Tự ”»
»Thiếu an toàn những chuyến đò đi học của trẻ»
»Quy hoạch và quản lý đất đai, cảnh quan đô thị: Những bất ổn và chậm khắc phục!»
»Quy hoạch và quản lý đất đai, cảnh quan đô thị: Những bất ổn và chậm khắc phục!»

Khu đô thị mới Hoàng Tâm được triển khai cách đây khá lâu với kỳ vọng giải quyết nhu cầu nhà ở cho người thu nhập trung bình, nhưng đến nay, nhiều nơi hạ tầng chưa được hoàn thiện, không thu hút được khách hàng.

Quản lý còn quá lỏng lẻo

Theo Báo cáo số 1392, ngày 29/5/2017, Sở TN&MT cho biết, từ khi thực hiện Luật Đất đai năm 2013 đến khi Luật có hiệu lực vào ngày 1/7/2014, đơn vị tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định giao đất cho 16 tổ chức để thực hiện 28 dự án đô thị, khu dân cư. Và từ thời điểm đó đến năm 2016, không xuất hiện dự án mới, phần lớn các chủ đầu tư gia hạn thời gian sử dụng đất hoặc giao đất đối với diện tích đã giải phóng mặt bằng đối với những dự án đang thực hiện.

Tại thời điểm báo cáo, trên địa bàn có 19 dự án được Nhà nước giao cho 7 chủ đầu tư đang triển khai thực hiện dự án khu đô thị, khu dân cư chưa kết thúc giai đoạn đầu tư xây dựng và bàn giao hạ tầng cho địa phương quản lý, sử dụng. Có thể kế đến những… “ông lớn” như: Công ty TNHH MTV Licogi, Công ty Thương mại Địa ốc Hoàng Tâm, Công ty TNHH Tài Lộc, Công ty CP Minh Thắng. Đối với các dự án cho thuê đất, đến cuối năm 2016, Cà Mau ban hành 420 quyết định cho 160 tổ chức thuê đất.

Hoang vắng khu đô thị giữa lòng TP. Cà Mau. (Ảnh chụp tại Khu đô thị mới Licogi, Phường 1).

Liên quan đến những con số trên, ông Trần Ngọc Diệp, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, bức xúc: “Công tác quản lý đất đai như thế là còn quá lỏng lẻo, bởi khi được yêu cầu báo cáo từ tháng 1/2017, nhưng đến tháng 6 vẫn chưa có được con số thống nhất, đầy đủ”.

Thực tế cho thấy, hầu hết các khu đô thị chưa hoàn thiện khâu giải phóng mặt bằng dù đã có quyết định giao đất từ khá lâu, kể cả được gia hạn. Điển hình là Khu đô thị mới (ĐTM) Licogi (Phường 1, TP. Cà Mau) được triển khai từ năm 2005, hiện vẫn còn trên 5ha chưa giải phóng mặt bằng. Có dự án triển khai trong vùng dự án vừa thuộc địa bàn là xã vùng ven, vừa là phường nội ô, chỉ cách nhau có 1 con kênh nhỏ nên rất khó công bố bảng giá đất khi đưa vào cùng một dự án vì sẽ rất khó thu hồi đất, và đương nhiên khi giao dự án sẽ lại “treo”. Giai đoạn 1 của Khu ĐTM Hoàng Tâm (xã Lý Văn Lâm, TP. Cà Mau), những căn nhà qua thời gian dài sử dụng đã xuống cấp, tuy nhiên đến nay vẫn còn gần 10ha chưa giải phóng mặt bằng. Từ vấn đề này sẽ ảnh hưởng lớn đến việc nộp tiền sử dụng đất.

Cần đề cao năng lực quản lý nhà nước

“Công tác quản lý cho thuê đất trên địa bàn tỉnh thì càng lỏng lẻo hơn”, ông Trần Ngọc Diệp nhận định. Nhiều dự án đã được người thuê đất quản lý trong thời gian dài nhưng vẫn chưa có quyết định giao đất. Hiện có đến 19 tổ chức kê khai nộp thuế chưa đầy đủ diện tích theo quyết định thuê đất. “Cần phải rà soát lại, vì theo tôi biết, còn rất nhiều dự án cho thuê đất lại không nằm trong danh mục mà ngành TN&MT liệt kê trình HĐND tỉnh”, ông Diệp trăn trở.

Cùng nỗi băn khoăn, ông Nguyễn Sơn Ca, Trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh: “Khi giao đất, cho thuê đất, mấu chốt quan trọng là năng lực nhà đầu tư, khả năng huy động nguồn lực, quản lý dự án, triển khai công trình. Đến giờ này có thể khẳng định, Khu ĐTM Licogi chắc chẳng thể nào gọi là dự án đô thị nữa, bởi nhiều năm nay trong khu vực này gần như chẳng triển khai thêm gì cả. Khu đô thị Hoàng Tâm cũng vậy. Khi khởi động, nhìn vào bảng vẽ công bố rất là phô trương, hoành tráng nhưng năng lực không có, dân vào ở đã bỏ đi, bán nhà rất nhiều. Làm không đúng cam kết, cái này phải thấy được trách nhiệm quản lý của nhà nước. Dự án khi được giao, triển khai thực hiện phải được hoàn thành theo cam kết, ai không đáp ứng theo quy định thì cũng nên mạnh dạn thu hồi, giao lại cho chủ đầu tư có năng lực. Sức mạnh, lợi thế cạnh tranh của tỉnh phải được nhìn nhận từ đây”. Từ thực tế trên, ông Nguyễn Sơn Ca đề xuất: Thời gian tới, cần đề cao năng lực quản lý nhà nước, có giải pháp mạnh và kiên quyết hơn nhằm đảm bảo tính công bằng, công khai, minh bạch hơn trong giao đất, cho thuê đất, nhất là về cơ chế tài chính.

Theo đánh giá của Sở TN&MT, phần lớn các tổ chức được giao đất thực hiện khu đô thị, khu dân cư triển khai chậm so với tiến độ đề ra, chưa kết thúc giai đoạn đầu tư xây dựng và bàn giao hạ tầng cho địa phương quản lý, sử dụng theo quy định. Về năng lực tài chính, các chủ đầu tư không minh bạch được nguồn vốn hoặc không đảm bảo được nguồn vốn triển khai dự án, trong khi quy mô dự án tương đối lớn.

Đến thời điểm hiện nay, do các chủ đầu tư không triển khai dự án, nhằm đảm bảo quyền lợi người sử dụng đất, tỉnh Cà Mau đã có chủ trương hoặc quyết định thu hồi 8 dự án, gần đây có thể kể đến: Dự án Nhà ở cho người có thu nhập thấp tại ấp Bà Điều, xã Lý Văn Lâm với diện tích 6,8ha do Công ty TNHH Thiên Tân làm chủ đầu tư; khu A, dự án Khu ĐTM Bạch Đằng, xã Lý Văn Lâm; khu B (giai đoạn 2) Khu ĐTM thương mại du lịch Hoàng Tâm trên 30ha do Công ty Thương mại địa ốc Hoàng Tâm làm chủ đầu tư; Khu ĐTM Thiên Tân với diện tích trên 28ha do Công ty CP Thiên Phong làm chủ đầu tư tại Khóm 5, Phường 1. Được biết, vào năm 2007, tỉnh cũng đã tiến hành thu hồi 14 dự án cũng với lý do trên.

Tại thời điểm báo cáo vào cuối tháng 5/2017, Sở TN&MT cho biết, Công ty TNHH MTV Licogi 9.1 (đơn vị thực hiện dự án Khu ĐTM Licogi) còn nợ tiền sử dụng đất tại phần diện tích trên 25ha là hơn 141 tỷ đồng; Công ty Thương mại Địa ốc Hoàng Tâm còn nợ trên 25,8 tỷ đồng tại phần diện tích 7,67ha tại dự án Khu ĐTM mới Hoàng Tâm, cùng với đó chưa nộp tiền sử dụng đất trên phần diện tích 2,34ha tại Dự án Khu dân cư bờ hồ chợ Phường 5; Công ty CP Nam Bắc còn nợ hơn 18,4 tỷ đồng trên phần diện tích 5,28ha thuộc Khu B - dự án Khu ĐTM Bạch Đằng tại xã Lý Văn Lâm… Về vấn đề này, Cục Thuế tỉnh cho biết thời gian qua ngành Thuế và Sở TN&MT thực hiện tốt việc luân chuyển thông tin và xác định nghĩa vụ tài chính đối với các đơn vị thuê đất. Về việc các dự án chậm triển khai: Trước đây, khi được bàn giao đất, chủ đầu tư vừa thực hiện dự án vừa thu tiền người sử dụng đất để nộp tiền thuê đất, làm theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, sau khi Luật Đất đai năm 2013 ra đời, yêu cầu nộp tiền sử dụng đất một lần trên toàn bộ dự án, đầu tư hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng mới được bán đất, thế nên nhà đầu tư nào thiếu tiềm năng ban đầu sẽ không đủ khả năng tiếp tục triển khai, có thể kể đến là các khu đô thị: Nam Bắc, Hoàng Tâm, Licogi.

“Trên địa bàn có rất nhiều dự án khu ĐTM, triển khai trong thời gian khá dài và đến nay chúng tôi chưa được tiếp nhận quản lý dự án nào, kéo theo việc quản lý đô thị gặp nhiều khó khăn, làm bộ mặt đô thị cũng như định hướng mở rộng không gian đô thị gặp nhiều khó khăn”, ông Lê Tuấn Hải, Phó Chủ tịch UBND TP. Cà Mau.

Bài 2: Nhiều sai phạm trong cấp đất, thu tiền sử dụng đất

TRẦN NGUYÊN