» Đời Sống

30-09-2017 | 15:19 (732 lần truy cập)

Quy hoạch và quản lý đất đai, cảnh quan đô thị:
Những bất ổn và chậm khắc phục!

Bài 3: Quy hoạch đô thị luôn “đi sau”, “chạy theo”

Phát triển đô thị, nhất là tại các đô thị, được xác định là động lực, điều kiện và nền tảng để thúc đẩy kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển toàn diện hơn. Nhìn vào tốc độ phát triển đô thị sẽ thấy được sức mạnh, tiềm năng của một địa phương. Để đô thị phát triển đúng định hướng, việc quy hoạch, thực hiện quy hoạch và quản lý quy hoạch là cái gốc của mọi vấn đề. TP. Cà Mau, thị trấn Năm Căn, thị trấn Sông Đốc có được bộ mặt khang trang, hiện đại, xứng tầm với vị trí chiến lược đã được hoạch định, cần thiết phải có bước đột phá trong quy hoạch đô thị, có tầm nhìn chiến lược và định hướng lâu dài trong mối tương quan rộng, kể cả khu vực và quốc tế.


»Cái Nước ứng phó với triều cường»
»Làng cá Hòn Đá Bạc»
»Đầm Dơi trang hoàng đón tết»
»Thoát nghèo nhờ tham gia tổ hợp tác»
»Lợi ích của số hóa truyền hình»

Tham gia Đoàn giám sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh làm việc tại huyện Năm Căn vừa qua về công tác quản lý xây dựng, chỉnh trang đô thị, bảo vệ kết cấu hạ tầng, cảnh quan, môi trường đô thị, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Kiên Cường: “Quy hoạch đô thị làm chưa đến nơi đến chốn. Quy hoạch rồi để đó, chúng ta không thực hiện thì cớ sao bắt người dân phải thực hiện. Phải thấy được trách nhiệm quản lý nhà nước trong quy hoạch, thực hiện quy hoạch và quản lý quy hoạch cho thật tốt, đúng nguyên tắc”.

Khó kiểm soát xây nhà không phép, trái phép

Là đô thị động lực quan trọng của tỉnh, thị trấn Năm Căn nổi bật giữa những cánh rừng bạt ngàn, trên trục đường Hồ Chí Minh và nép mình bên bờ sông Cửa Lớn rộng lớn. Phó Chủ tịch UBND huyện Năm Căn, ông Trần Đoàn Hùng cho biết, năm 2016 và 6 tháng đầu năm nay, UBND huyện đã cấp 218 giấy phép xây dựng, riêng trong 6 tháng năm nay đã cấp 82 giấy phép xây dựng. Bên cạnh đó, phát hiện 86 trường hợp xây dựng vi phạm; 169 trường hợp xây dựng lấn chiếm hành lang lộ giới; 1.087 trường hợp kinh doanh lấn chiếm lòng lề đường, ảnh hưởng đến an toàn giao thông và gây mất mỹ quan đô thị…

Từ con số mang tính tổng hợp này, ông Trần Ngọc Diệp, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, cho rằng trên thực tế còn nhiều hơn thế, nhất là việc xây nhà không phép, xây nhà trái phép, và cho đây là thực trạng chung ở các đô thị của tỉnh Cà Mau, không riêng gì ở Năm Căn. Từ thực trạng này đã dẫn đến bộ mặt đô thị thêm nhếch nhác khi mà chỉ giới xây dựng không đồng đều, cao độ nền cũng chênh lệch khác nhau.

Ông Đỗ Quang Hưng, Chánh Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường, khẳng định: Từ thực tế này, phần nào sẽ ảnh hưởng đến việc tiêu thoát nước mùa mưa, và khi từ đây người dân sẽ lại tiếp tục xây dựng nhà hay sửa chữa với cao độ nền (cos nền) không theo quy định, ai cũng muốn nền nhà mình cao hơn để tránh ngập. Vô hình trung, những khu dân cư sẽ hình thành những ao tù, nước đọng, gây ô nhiễm môi trường, nguy hại đến sức khỏe nhân dân, giảm chất lượng cuộc sống, làm xấu bộ mặt đô thị.

Tại TP. Cà Mau, qua kiểm tra 899 công trình xây dựng nhà đã phát hiện 659 trường hợp vi phạm hành chính. Ông Lê Tuấn Hải, Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết, các trường hợp xây dựng trái quy định tuy đã được lập biên bản xử lý, nhưng phần lớn các chủ đầu tư chỉ thực hiện phần đóng phạt bằng tiền, còn việc khắc phục hậu quả như tháo dỡ, trả lại hiện trạng thì rất hạn chế. Việc phân lô, bán nền tại các tuyến hẻm tự phát không theo quy hoạch chưa được UBND xã, phường kiểm soát chặt chẽ, kịp thời và thiếu kiên quyết, từ đó dẫn đến việc xây dựng nhà không phép gia tăng trong thời gian qua. Ông Hải thông tin thêm, hiện nay việc chuyển mục đích sử dụng đất theo quy hoạch sử dụng đất có nhiều bất cập, nhất là tại các khu vực mới phát triển, vùng ngoại ô… Qua thống kê cho thấy, trên địa bàn thành phố đã phát sinh thêm 58 hẻm tự mở mới, với chiều dài trên 13km.

Công tác quy hoạch chung, nhất là quy hoạch chi tiết tại các địa phương hiện đạt tỷ lệ rất thấp: TP. Cà Mau đạt 32,14%, U Minh đạt 15,24%, Trần Văn Thời đạt 28,6%, thị trấn Sông Đốc đạt 71,76%, Đầm Dơi đạt 27,94%, Phú Tân đạt 39,8%, Ngọc Hiển đạt 26,63%. Riêng huyện Cái Nước mới chỉ đạt 1,18% (2 đồ án) và Năm Căn đạt 1,58% (3 đồ án). Năm 2016 và 6 tháng đầu năm 2017, có 341 công trình không phép, 33 công trình sai phép.
(Nguồn: Sở Xây dựng Cà Mau)


Quy hoạch đô thị còn nhiều hạn chế

Qua từng giai đoạn, thị trấn Năm Căn đã tiến hành điều chỉnh quy hoạch đô thị nhiều lần, tuy nhiên, do chất lượng quy hoạch thiếu tầm nhìn nên đến giờ vẫn chưa có được quy hoạch chi tiết làm căn cứ pháp lý để quản lý. Ông Phan Thanh Phương, Chủ tịch UBND huyện Năm Căn: Hiện giờ, quy hoạch Khu kinh tế Năm Căn đã “nằm chồng” lên quy hoạch của thị trấn Năm Căn. Cùng với đó, với những gì thực tế đang diễn ra, địa phương cần phải điều chỉnh, bổ sung đưa phần diện tích đất từ cầu Kinh Tắc đến cầu Năm Căn vào quy hoạch đô thị của thị trấn.

Nhận trách nhiệm từ sự yếu kém trong quy hoạch, thực hiện quy hoạch và quản lý quy hoạch đô thị trong thời gian qua trên địa bàn, ông Phương cho biết, cần phải thuê tư vấn có chất lượng. Nếu tỉnh có chủ trương, địa phương sẵn sàng thuê tư vấn nước ngoài để lập quy hoạch nhằm đảm bảo hiện đại, có tầm nhìn xa hơn và phù hợp trước thực tế phát triển của xã hội. Trên thực tế, Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung đô thị Năm Căn đến năm 2030 hiện có nhiều bất cập, nhất là về phát triển không gian đô thị, quy hoạch giao thông; không còn phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tỷ lệ phủ kín quy hoạch chi tiết trên quy hoạch chung được duyệt hiện còn thấp. Đã vậy, khi có thì lại… treo. Năm 2014, huyện Năm Căn đã phê duyệt Quy hoạch chi tiết Khu dân cư Khóm 4, thị trấn Năm Căn. Tuy nhiên, do thiếu nguồn lực, việc đầu tư cơ sở hạ tầng đến giờ chưa đảm bảo, dẫn đến việc người dân xây cất hạ tầng không theo trật tự, phá vỡ quy hoạch. 14 tuyến đường tại đây thường xuyên ngập nước khi có triều cường, gây mất an toàn giao thông và ô nhiễm môi trường, tạo nên bộ mặt đô thị thấp kém. Ông Phan Thanh Phương trần tình: “Nói thật, nhiều khi mình cũng làm lơ cho người dân cất nhà, bởi mình đã có quy hoạch đâu, thực hiện được quy hoạch đâu mà bắt người dân phải chờ, phải làm theo mình. Nhiều khi cũng chỉ nhắc nhở, lập biên bản rồi thôi, như tại Khóm 6, thị trấn Năm Căn chẳng hạn”.

Nói về tính hiệu quả từ các đồ án quy hoạch đô thị, ông Trần Tấn Công, Phó Chủ tịch UBND huyện Trần Văn Thời, thừa nhận hiện có một số đồ án quy hoạch xây dựng trên địa bàn chất lượng còn hạn chế, thiếu tính chiến lược lâu dài. Nhiều khu vực có khả năng thu hút đầu tư xây dựng lớn, nhưng quy hoạch chưa phù hợp với định hướng phát triển, đã làm chậm cơ hội đầu tư và phát triển đô thị. Điển hình cho vấn đề này phải kể đến Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung thị trấn Sông Đốc, khi chưa tuân thủ hiện trạng sử dụng đất của khu vực, một số định hướng sử dụng đất không hợp lý, thiếu khoa học và kế thừa đồ án cũ. Tiến độ thực hiện quy hoạch còn chậm, ngoài ra còn phải điều chỉnh liên tục, gây tốn kém ngân sách nhà nước. Một điều bất hợp lý được ông Công chỉ ra là, trong khi tỷ lệ quy hoạch chi tiết chưa được phủ kín thì đồ án quy hoạch chung đã triển khai thực hiện.

Dù có nhiều cố gắng, hệ thống cây xanh trên nhiều tuyến đường trong nội ô TP. Cà Mau vẫn chưa theo trật tự, tạo mỹ quan đô thị, kể cả những loại cây không thuộc danh mục của ngành Nông nghiệp vẫn hiện diện giữa lòng thành phố. Việc quản lý và thực hiện xây dựng theo cao độ nền vẫn còn nhiều chồng chéo giữa các cơ quan, các địa phương. Trong khuôn khổ bài viết, chúng tôi không thể liệt kê hết những bất cập, tồn tại trong trong quy hoạch đô thị, những vấn đề liên quan đến rác thải, môi trường, cây xanh… Xin mượn lời của ông Trần Ngọc Diệp, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, để kết qua bài viết này: “Điều nghịch lý đã qua là quy hoạch đô thị luôn đi sau, chạy theo, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội”.

Kiểm toán Nhà nước vừa công bố kết quả kiểm toán năm 2016, trong đó chỉ ra những sai phạm đang diễn ra tại Dự án Khu đô thị mới Licogi do Công ty TNHH MTV Licogi 9.1 làm chủ đầu tư. Theo đó, UBND TP. Cà Mau phê duyệt điều chỉnh quy hoạch giảm diện tích cây xanh sử dụng công cộng tại đây từ 60.908m² xuống chỉ còn 15.780m², tương đương 1,18m²/người, thấp hơn quy chuẩn quy hoạch đô thị loại II. Văn phòng Đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường xác định diện tích đất ở tăng 74.058,7m² so với bản đồ quy hoạch chi tiết và xác định diện tích đất thương mại, dịch vụ giảm xuống chỉ còn 2.631,99m². Kiểm toán Nhà nước cho biết, trong quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư chưa tuân thủ về quy hoạch chi tiết 1/500 được duyệt, lập bản đồ phân lô sai với bản đồ quy hoạch được duyệt; không thực hiện việc kê khai và nộp tiền sử dụng đất theo quy định với diện tích 259.640,02 m².

Chủ đầu tư tự ý chuyển quyền sử dụng đất và hoán đổi quyền sử dụng đất một số lô nền trên phần đất quy hoạch đất công cộng; chuyển quyền sử dụng đất cho Công ty Thương nghiệp Cà Mau đối với phần đất quy hoạch xây dựng trường tiểu học, một phần đất ở và một phần đất dành cho giao thông. Ảnh: Dãy nhà kho của Công ty Thương nghiệp Cà Mau tại Khu đô thị Licogi rộng hàng ngàn m².


Bài 1: Thiếu tiềm lực, nhiều dự án đô thị… treo tận “ngọn”

Bài 2: Nhiều sai phạm trong cấp đất, thu tiền sử dụng đất

TRẦN NGUYÊN