» Văn Hóa

02-05-2018 | 09:24 (297 lần truy cập)

Bên dòng Cái Sắn…

Dòng kênh Cái Sắn, nơi ghi dấu trận thảm sát của thực dân Pháp làm tan hoang bao mái nhà; nơi hun đúc ý chí cách mạng, đưa bao lớp thanh niên lên đường vì nghĩa lớn… Niềm tự hào truyền thống đã tạo động lực, quyết tâm để đất và người nơi đây tiếp bước trên con đường dựng xây quê hương tươi sáng từng ngày.


»Gỏi cuốn tôm sú - món dân dã Cà Mau»
»Giới trẻ hào hứng với patin»

Biến đau thương thành sức mạnh

Kênh Cái Sắn trước đây thuộc ấp Cái Sắn, xã Biển Bạch, nay trải dài trên địa bàn 3 ấp: Xóm Mới, Cái Sắn Ngọn, Cái Sắn Vàm (xã Biển Bạch Đông, huyện Thới Bình). Nơi đây đã diễn ra sự kiện hết sức bi thương vào trưa 23/9/1946. Lúc bấy giờ, sau khi bị ta đánh bại tại đồn Tân Bằng, thực dân Pháp cho quân viễn chinh khoảng 100 tên từ Cà Mau đến khu vực Tân Bằng để càn quét. Đến vàm Cái Sắn, chúng phát hiện xác của tên lính Pháp, nên chúng nhận định Cái Sắn là căn cứ cách mạng của ta. Để trả thù, chúng đi dọc 2 bờ kênh Cái Sắn, đi đến đâu chúng đốt nhà, bắn người đến đó; dã man hơn, chúng thiêu sống 2 cha con ông Phan Văn Thêm, Phan Văn Vạn.

Trước tình hình đó, ta quyết định đưa trẻ em, phụ nữ di tản, chỉ còn nam giới ở lại canh giữ. Bọn giặc đốt nhà và bắn giết liên tục cho đến 17 giờ mới rút quân. Trong trận thảm sát này thực dân Pháp đã sát hại 23 người, đốt toàn bộ nhà cửa từ đầu đến cuối vàm Cái Sắn. Sau trận thảm sát, người dân trở về thì nhà cửa bị thiêu cháy, người thân cũng không còn. Thi thể được chôn cất nhưng không ai dám tổ chức đám tang vì sợ thực dân Pháp quay trở lại càn quét.

Sau trận thảm sát, quân và dân nơi đây càng quyết tâm chống giặc, kiên cường giữ đất, giữ làng, làm điểm tựa vững chắc cho phong trào cách mạng. Nhiều gia đình ở Cái Sắn tiếp bước tiễn chồng, con ra chiến trường vì nợ nước, thù nhà. Không ít gia đình không màng nguy hiểm nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực trong suốt những năm dài kháng chiến… Nhà ông Nguyễn Văn Giờ có 3 liệt sĩ, 2 người kế cũng tiếp bước lên đường chống Mỹ, còn ông Giờ nhiều năm nay được tín nhiệm là Bí thư Chi bộ ấp, gương mẫu, tận tụy vì dân.

Với ý nghĩa lịch sử tiêu biểu đó, ngày 7/11/2016, UBND tỉnh Cà Mau đã có quyết định xếp hạng Địa điểm trận thảm sát của thực dân Pháp tại kênh Cái Sắn là Di tích lịch sử cấp tỉnh. Nhắc nhớ quá khứ, tội ác của chiến tranh, càng tự hào truyền thống anh hùng của nhân dân Cái Sắn, để thấy hôm nay càng ý thức phải trân trọng nền độc lập, tiếp bước cha anh dựng xây quê hương ngày càng giàu đẹp.

Trẻ em ở kênh Cái Sắn được học tập dưới mái trường khang trang, rộng rãi.

Tiếp bước dựng xây quê hương

Trong hai cuộc trường kỳ kháng chiến, huyện Thới Bình là địa bàn chính của vùng căn cứ cách mạng - nơi đứng chân của nhiều cơ quan đầu não của Tỉnh ủy, Khu ủy, Trung ương cục miền Nam…; cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt và nhiều lãnh đạo cao cấp đã từng bám trụ nơi đây, được nhân dân Thới Bình che chở, để lãnh đạo phong trào cách mạng miền Nam trong những năm chiến tranh ác liệt nhất. Phát huy truyền thống cách mạng, Đảng bộ và nhân dân xã Biển Bạch Đông không ngừng vươn lên thi đua thực hiện các phong trào, năng động trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tích cực xây dựng đời sống văn hóa, làm thay đổi bộ mặt nông thôn.

Bia địa điểm trận thảm sát của thực dân Pháp nằm trên địa bàn ấp Xóm Mới, là địa chỉ giáo dục truyền thống quý báu.

Được địa phương hướng dẫn, chúng tôi đến nhà anh Nguyễn Hoàng Xuân, một trong những gia đình nạn nhân trận thảm sát của thực dân Pháp năm 1946. Chỉ tay về phía bến sông, anh Xuân bùi ngùi cho biết, nơi đây đã có 5 người bị bắn chết, và có 4 người trong dòng họ nhà anh, là ông cố, ông nội, ông chú và ông dượng của anh, còn người kia là bạn của ông nội từ vùng trên xuống đây buôn bán cũng bị bắn chết. Mộ của 5 người đến nay vẫn còn ở sau vườn nhà.

Là gia đình cách mạng, sau này cha và các chú anh tiếp tục tham gia kháng chiến chống Mỹ; hòa bình, anh em anh Xuân có người góp sức công tác ở địa phương, nhiều người lao động khá giàu trên chính mảnh đất ông cha đã gắng công gầy dựng, giữ gìn.

Trước căn nhà khang trang, anh Nguyễn Hoàng Xuân (bìa phải) nhắc lại mất mát của gia đình trong trận thảm sát năm 1946.

Ông Nguyễn Hoàng Khả, Trưởng ban Nhân dân ấp Xóm Mới, tự hào: “Dân bên dòng Cái Sắn ai nấy chí thú làm ăn, đến nay hơn 80% là hộ khá giàu. Điều đáng nói là họ luôn giáo dục con cháu đi lên từ mất mát, đau thương, để càng quý giá trị cuộc sống hôm nay mà ra sức gìn giữ, phát huy”.

Ông Nguyễn Trang Nghiêm, Chủ tịch UBND xã Biển Bạch Đông, phấn khởi: “Hơn 7 năm thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới, xã đã huy động gần 248 tỷ đồng; trong đó nhân dân đóng góp hơn 105 tỷ đồng. Đặc biệt, người dân đã tự nguyện hiến đất làm đường, xây dựng trụ sở văn hóa, đóng góp ngày công lao động quy ra tiền trị giá hơn 10 tỷ đồng. Và người dân ở kênh Cái Sắn luôn gương mẫu đi đầu, đóng góp tích cực vào công cuộc nông thôn mới”.

Dòng Cái Sắn ngày càng rộng lớn, hiền hòa, cung cấp nguồn nước cho những vuông tôm, tôm - lúa bội thu; hai bên bờ trải dài lộ bê-tông, nhộn nhịp xe chạy suốt ngày đêm; nhà cửa khang trang, điểm thêm sắc màu hoa kiểng, tạo nên bức tranh nông thôn rực rỡ sức sống. Và những ai từng biết đến Cái Sắn, đi qua Cái Sắn, đều không khỏi trầm trồ trước sự giàu có của vùng quê đi lên từ đau thương, mất mát.

LÊ QUYÊN