Việc một số hộ dân tự ý đưa nước mặn vào vùng chuyên lúa tại Thới Bình: Không khéo sẽ vỡ quy hoạch

Chuyện bỏ lúa, đua nhau đưa nước mặn vào nuôi tôm ngay trên chính diện tích đất được quy hoạch Cánh đồng lớn, hiện là thực trạng đang làm đau đầu ngành chức năng huyện Thới Bình. Nếu không được kiểm soát thì đây sẽ là nguy cơ “phá sản” quy hoạch Cánh đồng lớn tại địa phương.

Là một trong những địa phương được quy hoạch vùng sản xuất lúa hai vụ, nhiều năm qua, xã Tân Lộc Bắc cố gắng duy trì diện tích và đạt hiệu quả khá cao. Tuy nhiên, việc này hiện nay gặp rất nhiều khó khăn. Từ 1.200ha lúa 2 vụ vào năm 2009, hiện chỉ còn khoảng 460ha. Trong số 9 ấp có khoảng 5 ấp về cơ bản gần như “xóa sổ” diện tích lúa vụ 2.

Ông Trần Văn Hà, Ấp 3: “Những mùa vụ trước, trung bình 1ha đất của gia đình thu từ 5 - 8 tấn, còn vụ lúa năm nay thì coi như trắng tay, chỉ mót được 12 bao lúa. Nguyên do là bởi hộ kế bên nhà tôi đã đưa nước mặn vào nuôi tôm đúng vào lúc trà lúa đang phát triển. Bờ bao nuôi tôm được bao ví lại rất cao, nước mặn vì thế mà chảy qua ruộng, buộc tôi cũng phải đưa cơ giới vào bao ví lại để hạn chế nước mặn thấm qua. Vụ lúa này nhà tôi vẫn gieo sạ chứ không thể để đất trống được, nhưng trước tình hình này thì không biết vụ tới chúng tôi còn trồng lúa được không, hay phải chuyển qua nuôi tôm luôn”.

Việc một số hộ dân tự ý đưa nước mặn vào nuôi tôm trong vùng quy hoạch lúa đã ảnh hưởng lớn đến việc sản xuất lúa 2 vụ của những hộ lân cận.

“Những hộ hiện muốn giữ đất để trồng lúa là vì đất họ ở phía cao, nước mặn khó mà nhiễm được. Còn ở đây đa phần đất trũng, chỉ cần một vài hộ đưa nước mặn vào là đất của những hộ khác sẽ bị nhiễm mặn ngay. Mặt khác, nhiều năm qua, đời sống người dân trồng lúa ở đây đều khó khăn, đa phần “ăn trước, trả sau”. Bởi mỗi khi vào vụ, vật tư nông nghiệp, chi phí giống, cải tạo… đầu tư vào vụ lúa đều ứng trước đại lý, đến khi thu hoạch mới trả; sau khi trừ chi phí thì không có dư, chỉ là lấy công làm lời”, ông Nguyễn Ngọc Tuấn, người cùng khu vực, nhận định.

Trưởng Ban Nhân dân Ấp 3, ông Nguyễn Văn Đàng cho biết: “Theo quy hoạch, toàn ấp có diện tích Cánh đồng lớn là 68ha. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, tình trạng người dân tự ý đưa nước mặn vào nuôi tôm ngày càng nhiều, hiện đã có hơn 13 hộ với diện tích gần 15ha. Hệ quả của việc này đã làm cho 6 hộ dân liền kề trồng lúa bị mất mùa hoàn toàn. Nguyên nhân khiến bà con tự ý chuyển đổi như vậy là do đất trũng canh tác lúa khá khó khăn. Bên cạnh đó là giá trị kinh tế của cây lúa không thể so với con tôm, khiến phong trào tự ý chuyển dịch trong dân mới lan rộng như vậy”.

Theo báo cáo của UBND huyện Thới Bình, từ năm 2010 đến nay, trên địa bàn huyện có hơn 2.630ha đất canh tác hệ ngọt chuyển đổi tự phát, trong đó có tới 1.577ha đất trồng lúa chuyển qua sản xuất tôm - lúa. Đặc biệt, từ đầu vụ mùa năm nay, nhiều hộ dân ở Ấp 3 bắt đầu bỏ lúa, đua nhau đưa nước mặn vào nuôi tôm ngay trên chính diện tích đất được quy hoạch Cánh đồng lớn. Phía ngành chức năng cũng chỉ dừng lại ở động thái lập biên bản, ngăn chặn tạm thời.

Nhận định về vấn đề trên, ông Nguyễn Văn Tranh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: “Việc bà con tự ý chuyển dịch xuất phát từ nhiều lý do, nhưng trong đó mấu chốt vẫn là giá trị giữa nuôi tôm cao hơn trồng lúa gấp nhiều lần. Việc hạ tầng thủy lợi được đầu tư không đồng bộ chỉ là một nguyên nhân thứ yếu… Một dẫn chứng cụ thể là đặc thù ở vùng này từ nhiều năm qua đã như vậy, tại sao người dân trước đến nay vẫn gia cố bờ đập ngăn mặn, giữ ngọt trồng lúa được, mà bây giờ thì không!? Trong 15 năm qua, thực tế cũng cho thấy, sau khi có chủ trương chuyển dịch từ đất trồng lúa kém hiệu quả sang nuôi tôm ở vùng Nam Cà Mau, đời sống người dân từng bước được nâng cao. Trong khi đó, vùng ngọt hóa lại liên tục biến động, trồng lúa năng suất thấp, giá lúa bấp bênh, đặc thù sản xuất lúa của Cà Mau hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn nước trời… Theo tính toán, lợi nhuận của sản xuất 2 vụ lúa từ 15 - 20 triệu đồng/ha/năm, trong khi đó lợi nhuận của 1ha sản xuất 1 vụ lúa, 1 vụ tôm cho thu nhập cao hơn từ 2 - 3 lần”.

Ý kiến bạn đọc
    • Báo ảnh - Cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh - Tiếng nói của Nhân dân Cà Mau
      Giấy phép số 55/GP-TTĐT cấp ngày 18/3/2011
    • Tổng biên tập: Lê Nguyễn
    • Tòa soạn và trị sự: Số 57AB Phan Đình Phùng - TP. Cà Mau - Cà Mau
    • Điện thoại: +84 (290) 3822062 / 3822065 / 3831925
    • Fax: +84 (290) 3822060
    • Email: bientapdatmui@yahoo.com.vn